Hi, ik ben Anoek Hofkens. Ik werk als freelance journalist, o.m. voor Pointer, Trouw en Ouders van Nu. Dit is mijn nieuwsbrief over hét thema dat ik al jaren volg: feminisme.

Subscribe now

Ik schrok van de aanslag op de Pride in Berlijn, een paar weken geleden.1

Een man reed in op de menigte met een bus en begon daarna mensen neer te steken. Schokkend. Ik hoor mezelf tegen mijn vriend zeggen dat ik het heel erg vind en ineens word ik moe van mezelf. Hoe vaak heb ik zoiets al niet gezegd?

In mijn social media-tijdlijnen zie ik BN’ers en influencers foto’s van zichzelf posten met daarbij ‘ik ben een bondgenoot’ met een regenboogvlag erachter. En in interviews lees ik dat ze elk jaar naar Pride zullen blijven gaan. Mooi, en supportive, natuurlijk. Maar levert dat echt iets op? En wat doe ik er zelf eigenlijk tegen?

Voor racisme geldt dit ook. Een goede vriendin vertelde me dat klasgenoten van haar zoontje uit groep 3 tegen hem zeggen dat ‘zijn vader uit een poepland komt’. In dit geval is dat Suriname. Dit is absoluut van een andere orde dan een aanslag, maar dit raakt een kind natuurlijk recht in zijn hart. En dit is nog maar één van de vele racistische opmerkingen waar hij op zijn jonge leeftijd al mee moet dealen. Hartverscheurend.

En dan vrouwenhaat, dat is ook zo diep geworteld in onze samenleving. Tien jaar geleden schreef ik er al over als online redacteur voor het tijdschrift Opzij. En laatst las ik hoe Jan Roos grove seksuele opmerkingen tegen een minderjarige meid afdoet als ‘domme grap’.2 Hij komt er nog mee weg ook, want zo kennen we hem toch? Hij bedoelde het toch niet zo? Daarbij twijfelt de moeder van het meisje over de toegevoegde waarde van aangifte van seksuele intimidatie. Triest genoeg heeft ze daar nog een punt ook.

Subscribe now

Terwijl ik erover schrijf, borrelt de woede op. Want ja, ik vind het heel erg. Maar ik realiseer me ook dat ik er de helft nog niet van meekrijg, als witte hetero vrouw. Hoe het echt is om gediscrimineerd te worden vanwege je gender, of omdat je verliefd bent geworden op iemand die hetzelfde geslacht heeft, dat weet ik niet. Of om een opmerking te krijgen vanwege mijn huidskleur of een ouder die in een ander land is geboren. Ik zie alleen de excessen. En ik denk dat ik er daarom telkens weer van schrik. Ik let er niet genoeg op in het dagelijkse leven. Op de alledaagse discriminatie en (seksuele) intimidatie.

Ik neem me voor om er scherper op te zijn. En niet alleen op de makkelijke momenten, maar juist als het moeilijker wordt.

Als me uitspreken betekent dat ik tijdens een borrel een vriendin moet wijzen op haar racistische opmerking. Of als het een mogelijke opdrachtgever is waar ik een pitch mee bespreek. Een aanslag zal ik niet kunnen voorkomen. Maar als we dit allemaal doen, kunnen we ervoor zorgen dat de alledaagse haat een tegenwoord krijgt. En de norm van wat ‘normaal’ is, anders wordt.

Geweld tegen minderheden, zoals zo’n aanslag op de Pride, komt niet uit het niets. Het begint met het alledaags wegcijferen van groepen mensen met kenmerken die anders zijn dan de norm.

Ik ga er vaker iets van zeggen. En niet alleen van achter mijn laptop, of als supportive-post op social media. Maar ook op de moeilijke momenten, waarvan ik bij voorbaat aanvoel dat het een conflict kan opleveren. Eigenlijk juist op die momenten. Want pas dan schudden we aan de grondvesten.

Doe ook mee, spreek je uit en val ook anderen bij als zij hun mond erover opentrekken. En heb je tips? Deel ze in de comments. Samen komen we verder🫶

Leave a comment

Ps. Eerder schreef ik de onderstaande nieuwsbrief over waar vrouwenhaat mee begint. Lees ‘m ook 🩷

👩‍💻 Verder lezen & kijken

• Check het inspirerende bericht van Splinter Chabot over de pride-haat.

• LinkedIn-live gesprek over hoe je een diversere werkvloer krijgt, met Pim Blom, auteur van het boek Door het regenboog plafond.

• Ruim 30 Nederlandse websites online met desinformatie over trans mensen: ‘Ga niet naar een huisarts’ (Pointer Checkt): artikel & video

Wat jullie mij tipten

• Mijn schoonmoeder tipt de film Silent Rebellion. Over onderdrukking van vrouwen in Zwitserland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De trailer is al meeslepend.

• Kijk hoe Soundos El Ahmadi bij de podcast van Dai Carter vertelt waar vrouwenhaat begint.

• Bij zwangerschap moeten kamerleden ontslag nemen, uh wat? Lees het essay van Marie Lucassen bij de Groene Amsterdammer!

Succes van de week

• De Dikke van Dale neemt vulvalippen op in het woordenboek! Mooie actie van de Dolle Mina’s over onze woordkeuze. Weg met de schaamte💪

Tot de volgende! 🌞

Hi, ik ben Anoek Hofkens. Ik werk als freelance journalist, o.m. voor Pointer, Trouw en Ouders van Nu. Dit is mijn nieuwsbrief over hét thema dat ik al jaren volg: feminisme.

Subscribe now

‘Joe, ik ga ervandoor! Mijn kinderen ophalen.’

Mijn huidige collega’s weten allang waarom ik aan het eind van de werkdag eerder naar huis ga, toch blijf ik het erbij zeggen. Want om half vijf mijn tas pakken, voelt ongemakkelijk. Alsof ik de kantjes ervan afloop. Terwijl ik wéét dat ik dat niet doe.

Maar voordat ik kinderen had, was ik vaak diegene die tot laat bleef zitten.

Hoewel ik niet meer vind dat dit de beste (en gezondste) manier van werken is - afgezien van het feit of dat dit écht altijd nodig was - voelt het nog steeds gek dat ik dit niet meer doe. Het zorgen voor mijn kinderen heeft alles veranderd. Het heeft mij veranderd. Maar als eerst veranderde het mijn agenda, en mijn werkagenda.

En dat laatste had ik niet verwacht. Met kinderopvang en oppas-opa’s en -oma’s dacht ik dat het wel goed zou komen. Dat ik op dezelfde voet verder kon gaan. Maar ik had niet aan de ophaaltijden gedacht. En dat opa’s en oma’s ook een leven hebben.

Misschien naïef, maar hoe kon ik het eigenlijk ook weten als elke collega die ik ooit had gewoon de draad weer oppakte na het krijgen van een kind? Misschien werkten ze wel minder, of op een andere manier, maar ik zag het niet. En er werd in ieder geval niet over gepraat.

83 procent van de werkgevers heeft geen formeel beleid voor vrouwen die na hun bevalling terugkeren op het werk, laat recent onderzoek naar werkende moeders zien dat is uitgevoerd in opdracht van vakbond CNV.1 88 procent van de respondenten geeft aan geen praktische ondersteuning van de werkgever te ontvangen. ‘Van flexibiliteit in werktijden of een begeleidend gesprek over belastbaarheid is nauwelijks sprake.’ En bij 2 op de 3 was er geen mogelijkheid om de werktijden aan te passen op de baby.

Toen ikzelf weer aan het werk ging na mijn eerste bevalling probeerde ik te werken alsof er niets was veranderd. Ik appte mijn vriend dat ik het niet zou halen als mijn leidinggevende ‘toch nog graag even wilde zitten’ op het moment dat ik eigenlijk moest gaan om mijn zoontje op te halen. ‘Geen probleem hoor’, vertelde ik haar. Ik kon blijven, want mijn vriend loste het op. Heel fijn, dat hij mij die ruimte gaf, maar uiteindelijk werkte het tegen me. Ik maakte lange dagen, die erin hakten naast de zorgtaken. En ik miste mijn zoontje. Ik kwam thuis als hij al in bed lag. Hoorde niet van de opvangjuf hoe zijn dag was. Was er niet om hem een knuffel te geven voor hij ging slapen.

Subscribe now

Op werk deelde ik dit met niemand. Want de collega’s die ik in die tijd had, waren al jaren uit de luiers, of nog lichtjaren verwijderd van het ouderschap. Ik zag geen andere werkende moeders worstelen, behalve in reels op Instagram (overigens nog steeds een geweldig toevluchtsoord voor mom-support). Vragen om eerder naar huis te gaan om mijn kinderen op te halen, of voor welke flexibiliteit dan ook, voelde als te veel gevraagd. Dus ik buffelde door. Ik werkte alsof ik geen kind had.

De helft van de vrouwen die na hun bevalling terugkeren op het werk is in het eerste jaar chronisch moe, toont het onderzoek van CNV ook aan. Hoezo eigenlijk maar de helft, denk ik als ik het lees. Ik dacht dat het erbij hoorde.

40 procent van de ouders ervaart klachten die passen bij parental burnout, volgens recent onderzoek van de Erasmus Universiteit Rotterdam2. Zoals extreme vermoeidheid, emotionele afstand tot de kinderen en het gevoel voortdurend in de overlevingsstand te staan.

Sinds ik op redacties werk waar wél andere jonge ouders werken, die ook in de tropenjaren zitten, voel ik meer ruimte om wel een betere balans te zoeken. En in de chaos van het jongleren tussen zorg- en werktaken zijn die collega’s niets minder dan life savers. Te herkennen aan net zulke kleine ogen als ikzelf heb, omdat zij ook tot diep in de nacht speentjes van de grond hebben geraapt en luiers hebben verschoond. Die ook al voor 8 uur ‘s ochtends de weekplanning hebben bekeken, met een oppas hebben gesproken en broodtrommels hebben gevuld.

Zoek ze op, praat over alles waar je tegenaan loopt. Ook al voelt het kwetsbaar, want zij schieten te hulp, ook als je het niet verwacht.

Zo vroeg laatst een moeder-collega, terwijl we naar een vergadering liepen met laptop en koffie in de hand, hoe het ging. Het was een zware week, zo een met gebroken nachten en veel deadlines. Ze snapt het meteen. Even weten dat ik niet alleen ben, helpt me de dag door.

Maar het zijn ook de adviezen. Hoe je het eind van je vakantie het beste kunt plannen (tip: zorg dat je na de gezinsvakantie ook een paar vrije ‘kinderloze’ dagen hebt, zodat je echt kunt opladen voor je weer gaat werken), of hoe je dat opladen doet (al zit je maar even met een kopje thee op de bank).

Subscribe now

En ik merk: het wordt normaler om erover te praten. We fluisteren niet meer, maar lachen vol verbazing over de wervelwind waar we inzitten bij het koffiezetapparaat: waar zijn we in beland? Maar kunnen ook trots foto’s van onze kinderen laten zien, want natuurlijk is die kant er ook. En, zeker zo belangrijk, we helpen elkaar om voor onszelf op te komen, het behapbaar te houden, werk uit elkaars handen te nemen. En dat is geweldig, want zonder deze hulp redden we het niet.

Alleen: het is niet genoeg. We hebben werkgevers nodig die ons ook zien. En ons die flexibiliteit geven om het allebei te kunnen blijven doen, zorgtaken en het betaalde werk. Want alleen dan kunnen beide jonge ouders blijven werken, hoeft er niet één van hen uren in te leveren en zich financieel afhankelijk te maken van de ander.

Het is aan ons om erover te beginnen praten, en aan werkgevers om daarop te reageren. Met begrip, flexibiliteit en uiteindelijk met beleid. Want die recente onderzoeken liegen er niet om. We zijn tikkende tijdbommen, ook al is dat het laatste dat we willen zijn.

Is dit herkenbaar voor jou? En hoe combineer je jouw werk met jouw gezin? Ik lees jullie reacties altijd heel graag. Benieuwd naar jullie ervaringen!

Leave a comment

👩‍💻 Verder lezen / kijken / doen:

• Artikel: ‘Ik hou van mijn baan. Waarom verlang ik dan naar een driedaagse werkweek?’, De Correspondent

• Documentaire: Hoeksteen van de samenleving, over hoe oude ideeën over het gezin nog steeds diep verankerd zijn in onze samenleving.

• Documentaire: Een goede moeder, NPO Doc. Over alles goed willen doen.

• Debat-avond: woensdag 14 oktober, debatpodium Arminius: De ‘mom burn-out’, waarom ligt de last nog steeds bij haar?

• Voor werkgevers: VerlofHub en Parents Inc. Dit zijn twee organisaties die ik toevallig ken die bedrijven helpen met beleid om jonge ouders op de werkvloer te behouden en uitval te voorkomen.

Leuk nieuws van mij

Op vrijdag 16 september vertel ik om 10.00 uur op het Nederlands Journalistiek Festival 2026 wat ik leerde in één jaar op Substack. En hoe het maken van deze nieuwsbrief mij helpt als journalist (en bij het freelancen). Het festival is gratis, kom ook! 💖

Wat jullie mij tipten

• Mijn schoonmoeder tipte de Aletta de Musical, uiteraard over Aletta Jacobs, sleutelfiguur in de vrouwenemancipatie 💪

• In mijn Instagram-tijdlijn kwam de wandeling Women of Amsterdam voorbij. Over de vrouwen die belangrijk waren voor de stad Amsterdam.

• Lisa Loeb bracht haar boek Fopfeminsime uit. Net in begonnen, aanrader!

• Ik luisterde de podcast Het is niet van mij over de tijd waarin werd gedacht dat baby’s van ongehuwde vrouwen beter af waren bij een ander gezin dan bij die moeders zelf. Hartverscheurend. Heel mooi gemaakt ❤️

• De online video Dik is vies van De Correspondent werd door veel mensen uit mijn netwerk gedeeld. Na het kijken denk je anders over ‘dik’ zijn.

Feminisme is ook…

Dit intieme portret van een vader die worstelt met zijn nieuwe rol - en eerlijk gezegd met zijn hele bestaan. Want feminisme is ook: mannen die kwetsbaar mogen zijn.

Snoepjes van de week

Zoals altijd: inspiratie en entertainment van de gram als afsluiter!

• Waarom de Spice Girls geweldig waren 🫶

• Herkenbaar 🏋️

• Dolle mini’s! 🚀

Tot de volgende! 🌞

Hi, ik ben Anoek Hofkens. Ik werk als freelance journalist, na tien jaar in loondienst voor verschillende journalistieke titels te hebben gewerkt, zoals Jinek, M en Pointer. Dit is mijn nieuwsbrief over hét thema dat ik al jaren volg: feminisme.

Subscribe now

Ik ben weer begonnen met groepslessen in de sportschool (nieuwjaarsvoornemen uiteraard) en terwijl ik sta te knieheffen (‘high knees, go, go, go!’) schiet het me te binnen. O nee, straks natuurlijk jumping jacks.

Voor wie ze niet kent: bij deze fitnessoefening spring je constant op en neer terwijl je je armen en benen spreidt als een trekpoppetje. En ja hoor, daar komen ze. Ik probeer het één keer en voel meteen een zware druk op mijn bekkenbodem als ik land. Dit kan ik beter niet doen. Voor mijn gevoel moet ik de boel heel hard bij elkaar knijpen om niet in mijn broek te plassen. Ik stop en ga voor het alternatief dat de instructeur geeft: een extreem suffe zijstap met armlift. Ik voel me honderd jaar oud.

Ik had nooit gedacht dat ik op mijn zesendertigste al niet meer hard op en neer zou kunnen springen.

Als ik eerlijk ben, wilde ik altijd zo’n fitte mama worden. Eentje die enthousiast meedoet. De boom in klimmen, zwemmen in de zee, fietsen om wie het hardst kan. Tot nu toe lukte dat aardig. Ik zet Milan in mijn nek als hij moe is en draag Iris in een hike-rugzak de berg op in Zuid-Frankrijk. Maar door mijn nieuwe mankement ben ik geneigd het heel rustig aan te doen. Kan ik nog wel sporten? Ik wil niet dat het erger wordt. Maar ik zie het ook niet zitten om alsmaar slapper te worden. Om achter mijn kinderen aan te snelwandelen zodra ze gaan hollen. Gaan jullie maar alvast, mama komt eraan.

Naar schatting heeft ongeveer 1 op de 4 vrouwen in Nederland last van enige vorm van verzakking12. Exacte cijfers zijn er niet, want vanwege schaamte zoeken niet alle vrouwen hulp. Of pas nadat ze er jaren mee rond hebben gelopen3. Op welke manier je er last van hebt verschilt ook. Van een drukkend gevoel en urineverlies tot pijn in je bekken4 en een vervelend ‘tocht’-gevoel omdat je schaamlippen altijd een beetje van elkaar af staan. Bij ongeveer tien procent van de vrouwen die er last van hebben, is een operatie de oplossing. In andere gevallen kun je er uitkomen met fysiotherapie of een ring (pessarium)5.

Monica de Heide kreeg zo’n ring van haar huisarts, vertelt ze in de podcast Tot de Bodem. “Maar toen ik thuiskwam, viel die ring er alweer uit. Ik dacht: o nee hè. Laat maar zitten.” Vervolgens wachtte ze een paar jaar tot ze opnieuw hulp zocht, zo ongemakkelijk voelde ze zich erbij. “De klachten waren toen echt heel erg naar geworden. Het had veel invloed op mijn dagelijkse leven. Ik sportte niet meer, kwam kilo’s aan. Ik dacht: nu gaat het echt te ver.” Dit keer verwees haar huisarts haar door naar een gynaecoloog. En die gaf haar een kubus pessarium. “Daardoor waren de klachten van de een op andere dag verdwenen!” Haar advies: zoek meteen hulp. Want zij had er onnodig jarenlang mee zitten tobben.

“Komt het door het hardlopen?”, vraag ik als ik bij mijn huisarts zit. Dat kan, zegt ze. Want elke stap geeft je bekkenbodem een dreun. Maar het ligt vooral aan mijn twee zwangerschappen en bevallingen, die hebben de boel verzwakt. Met bekkenbodemspieroefeningen kan ik mijn bekkenbodemspier weer versterken, dus dat ga ik doen. Ik hoef niet te stoppen met hardlopen (hoera!) en kan ook andere sporten doen (yes!), zolang het goed gaat en de klachten niet erger worden.

In de sportschool vraag ik naar groepslessen zonder jumping jacks, vanwege mijn bekkenbodemklachten. De jonge instructeur kijkt me bevreemd aan als ik dat zeg. Ik leg uit dat het komt doordat ik twee kinderen heb gekregen. Dat helpt niet, hij wordt er ongemakkelijk van. Oké, voor sommige mensen is het dus inderdaad nog iets te veel informatie. Maar ik neem me voor om er wel over te blijven praten. Want zolang het als iets raars wordt gezien, blijft het iets waar je je voor kunt schamen. En daar heeft niemand iets aan.

Ik had zelf gelukkig een vriendin die meteen heel open met mij praatte over haar verzakking na haar bevalling. Dat maakte het voor mij makkelijker om naar de huisarts te gaan toen ik klachten kreeg. Maar zij was in haar vriendenkring de eerste en voelde zich wel raar. Daarom raakte het interview haar zo van Eva Jinek met een vrouw met bekkenbodemklachten in de docu-serie De Wereld van Eva6. Eindelijk herkenning.

Voor het geval jij niemand in jouw omgeving hebt die er open over praat: deze blog was voor jou.

Leave a comment

Meer van mij lezen

🧑‍💻 Ik schreef dit artikel over alleenstaande ouders voor Ouders van Nu (ze hebben het echt zwaarder, blijkt uit nieuw onderzoek)

Wat jullie mij tipten

• Barbara (van VerlofHub) deelde deze reel en hij past precies bij mijn verhaal van deze week.

• Collega Roxanne tipt de aflevering ‘We zijn naïef geweest over prostitutie’ van De Ongelooflijke Podcast. Over waarom journalist Renate van der Zee niet langer denkt dat je sekswerk moet reguleren, maar ertegen is.

• Collega’s Annica en Geesje tipten mij allebei de podcastaflevering Het witte goud (Argos), over wat nu eigenlijk écht beter is: moedermelk of poedermelk.

• De documentaire Burn-out van je eigen kind (EO) noemde Sanne Blauw, journalist bij De Correspondent in haar nieuwsbrief Opgroeien in de 21e eeuw (trouwens ook een aanrader!).

Feminisme is ook…

Nieuw jaar, nieuwe rubriek! Om te blijven benadrukken dat feminisme over veel meer gaat dan je misschien in eerste instantie denkt. Ik trap af met deze video (2 min.) die ik met collega’s van Brandpuntplus maakte waarin een man vertelt over zijn ervaring met aanranding. Want feminisme is ook: mannen die kwetsbaar mogen zijn.

🙌 Knap werk Sona Boker (redacteur) en Mats van der Weerd (camjo).

Snoepjes van de week

• Zo herkenbaar voor mij (zeker in de babyfase) 🍑

• En deze video laat heel goed zien waarom we vrouwelijke scenarioschrijvers nodig hebben 🎬

• Julika Marijn (actrice en theatermaker) vertelt hier waarom de vraag ‘heb je ook kinderen?’ veel minder onschuldig is dan het lijkt.

• Guilty, haha 🙋‍♀️

• Deze ook haha. Bekijk ‘m met geluid aan 😱

• En dit is toch gewoon lief! Otter moederliefde 🦦

Tot de volgende! 🩷

Hi, ik ben Anoek Hofkens. Ik werk als freelance journalist, na tien jaar in loondienst voor verschillende journalistieke titels te hebben gewerkt, zoals Jinek, M en Pointer. Dit is mijn nieuwsbrief over hét thema dat ik al jaren volg: feminisme.

Subscribe now

Woensdag mogen we weer stemmen. En hoewel ik amper tijd heb om mezelf fatsoenlijk aan te kleden (mijn wasmand is al weken vol), pers ik deze nieuwsbrief er nog even uit. Want ik kom zoveel handige feministische stemwijzers tegen die ik heel graag deel. En ik wijs jullie ook graag op de tenenkrommende anti-abortuscampagne van de SGP, want die is veelzeggend.

Voor Pointer (KRO-NCRV) schreef ik daar een factcheckartikel over. Een fragment:

Een paar voorbeelden van de posters: ‘Het gezin is compleet! Dus abortus?’, ‘Ik heb geen partner! Dus abortus?’ en ‘Gebrek aan woonruimte! Dus abortus?’. Elke slogan gaat gepaard met een stockfoto die deze reden moet verbeelden. Zo zie je bij ‘het gezin is compleet’ een lachend gezin van vier in een auto. Bij ‘gebrek aan woonruimte’ is gekozen voor een lachende jonge man en vrouw, zittend op de grond tussen verhuisdozen.

Het SGP-campagneteam had voor de slogans onderzoeksresultaten uit wetenschappelijk onderzoek verdraaid1. Want: je kunt abortus helemaal niet terugbrengen tot een lijstje rationele redenen, stelt het desbetreffende onderzoeksteam. Eva Jinek confronteerde SGP-leider Chris Stoffer er al eerder mee2. Ik sprak een van de onderzoekers over hoe het nu precies zit en hoe de onderzoeksresultaten wél geïnterpreteerd moeten worden.

En dat is dat het keuzeproces voor abortus gezien moet worden als “persoonlijk en complex samenspel van motieven, gevoelens, intuïties en waarden”. Daarbij werkt de SGP-campagne stigmatiserend en versterkt deze het beeld dat abortus iets is om te veroordelen. Dat zegt Jenneke van Ditzhuijzen, universitair docent sociale wetenschappen en een van de onderzoekers.

Van Ditzhuijzen: “En ook dat onbedoeld zwanger raken iets heel problematisch is. Niemand heeft voor haar lol een abortus, maar de keuze is niet altijd moeilijk. Sommige vrouwen zeiden: ‘Ik heb er niet zo’n last van gehad, erg hè?’ Er zitten veel onnodige schuldgevoelens omheen, maar dat komt door het beeld dat door de maatschappij wordt geschept.”

Maar het feit dat de SGP op dit thema inzet, zegt ook iets. 86 procent van de Nederlanders is vóór de vrije keuze voor abortus3. Veruit de meerderheid dus. Waarom trekt de SGP dan tijdens verkiezingstijd de aandacht met een anti-abortuscampagne? Hoe kansrijk is dat? Daarover sprak ik met Annemieke van Straalen, mede-oprichter van de Vrije Keuze Coalitie.

Van Staalen: “Dat dit nu tijdens de campagne een onderwerp is, laat zien dat de abortuswet nog steeds iets is waar de politiek inspraak in wil hebben. En dat is al zo sinds politici van het CDA en de VVD er in de jaren tachtig voor zorgden dat abortus in het Wetboek van Strafrecht werd vastgelegd, waardoor abortuszorg, tenzij er aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan, nog altijd strafbaar kan zijn4.” Iets wat Van Straalen onbegrijpelijk vindt.

Van Staalen: “Wat jij en ik en alle mensen met een baarmoeder met hun baarmoeder willen doen, moeten ze lekker zelf weten. Dat is voor honderd procent verstrengeld met hoe jij jouw leven leidt en hoe je jouw toekomst voor je ziet.” Wat haar betreft, hoort abortus bij de zorg. Net als anticonceptie, vruchtbaarheidsbehandelingen en andere zaken die met de staat van je baarmoeder te maken hebben.

Maar dat is het dus nog niet. Hoe normaal het voor jou of voor mij ook voelt om de vrije keuze te hebben om (ooit) voor abortus te kiezen: dat is niet vanzelfsprekend. En er zijn politieke partijen in Nederland die daar iets over te zeggen willen hebben.

Dus check je stem. En breng woensdag jouw stem uit ✌️

Ps.

Lees ook even deze lieve column van Sheila Sitalsing over politieke goedzakken: ‘Als je de hype en het racisme rechts laat liggen, kun je ze zien: de politici die van mensen houden’, De Volkskrant

Handig stemdag-checklijstje!

• Waarom je überhaupt moet stemmen maakt Jip van den Toorn heel goed duidelijk in deze carrousel. “Niet stemmen is alsof je je buurman laat beslissen hoe je volgende kind heet.”

• Women Inc. maakte een kieswijzer waarmee je kunt zien hoe politieke partijen scoren op vijf cruciale vrouwenthema’s.

• En in deze post zie je hoe feministisch partijen stemden in de Tweede Kamer.

• Deze partijen vinden dat de Nederlandse politiek zich actief moet verzetten tegen pogingen om van abortus een mensenrecht te maken 😵‍💫

• Amnesty maakte deze stemwijzer die is gericht op vrouwenrechten, femicide en abortus.

• Stem op een Vrouw laat nog maar eens een keer zien hoe we meer vrouwen in de politiek krijgen door slim te stemmen.

• Rainbowvote.nu maakte een lijstje regenboogkandidaten 🌈

Wat jullie mij tipten

• Schoonzus Maryse stuurde me De huishoudbattle van De Volkskrant. Om te ontdekken of de taakverdeling thuis eerlijk is verdeeld en bij wie de mentale last het grootst is. Quizzen maar! 🥊

• Vriendin Veere en collega Annica vroegen mij of ik de docu ‘Een goede moeder’ al had gezien. Dat had ik niet, maar nu wel! Mooi, eerlijk document. Waarin de Oudertelefoon ook een rol krijgt. Geen idee dat dit bestond, maar zo goed 🤙

• Tante Tessy stuurde me deze snippet van Roxane van Iperen bij De Ongelooflijke Podcast. En dit maakt het iets begrijpelijker waarom sommige vrouwen teruggrijpen naar rolpatronen van vroeger.
  
  “Mijn generatie is voorgehouden: jij kan het allemaal. En als ik zie hoe de realiteit van mijn leven is, en ik denk veel vrouwen met mij, is het: werken alsof ik geen kinderen heb en zorgen alsof ik geen werk heb. Oftewel: het is een zwaar bestaan.”

Snoepjes van de week

• Dit was ik afgelopen maand.

• Deze fotograaf maakte jarenlang foto’s van hoe een tafeltennistafel voor van alles en nog wat werd gebruikt. Hilarisch (en prachtig) om te zien.

• Ik faal zo vaak 🧺

• Ook jij kunt een verschil maken. Prachtige video van de inspirerende Jane Goodall (die onlangs overleed).

• We sluiten af met een booster! 🪩

Tot de volgende! 🫶

Hi, ik ben Anoek Hofkens. Ik werk als freelance journalist, na tien jaar in loondienst voor verschillende journalistieke titels te hebben gewerkt, zoals Jinek, M en Pointer. Dit is mijn nieuwsbrief over hét thema dat ik al jaren volg: feminisme.

Subscribe now

‘Geef vrouwen honderd jaar,’ schrijft Virginia Woolf in 19291. Dan kan een vrouw zich prima meten met een man, op elk vlak. Ik lees dit in het boek De omwenteling of de eeuw van de vrouw van Suzanna Jansen (2022). Jansen schetst daarin een gedetailleerd beeld van hoe het leven van haar moeder eruitzag. Die vlak na de Tweede Wereldoorlog trouwde en vanwege die reden werd ontslagen als ‘kantoormeisje’. Een baan waarover ze de rest van haar leven met een schittering in haar ogen aan haar dochters over vertelt. Als getrouwde vrouw zal ze nooit meer werken, dat is niet nodig. Dat doet haar man al.

Door de huidige conservatieve politieke wind ben ik steeds meer geïnteresseerd in waar we vandaan komen. Ik weet dat vrouwen lang en hard hebben moeten strijden voor dezelfde rechten als mannen, maar hoe zag die strijd er precies uit?

In het boek van Jansen wordt het pagina na pagina duidelijk dat er zo’n honderd jaar geleden heel veel andere regels waren voor mannen dan voor vrouwen. Zoals dat ze minder loon kregen, omdat je een man een loon moest betalen waar hij van kon leven. Voor een vrouw was dat niet nodig (aha! daar komt die loonkloof dus vandaan). Een vrouw had ook ‘minder energie’ dan een man. Zij kon niet hetzelfde werk doen, dat zou ‘tegen haar natuur ingaan’ en dan kon ze ziek worden. Daarbij was het ook gewoon onaantrekkelijk. Hersenwerk was volgens sommigen ook schadelijk voor haar voortplantingsorganen.

‘Het vernederende huwelijksrecht was het schadelijkst: een vrouw die trouwde werd bij wet handelingsonbekwaam en daarmee praktisch rechteloos, ze diende haar man in alles te gehoorzamen’. En dat vond iedereen normaal. Want, zo lees ik: 'Sinds mensenheugenis was de vrouw de ondergeschikte van de man. Dat was nu eenmaal de aard der dingen.’

Schrijver Virginia Woolf was een van de vooruitstrevende denkers die wel zag dat vrouwen net zoveel waard zijn als mannen - en tot net zoveel in staat zijn. En dat zou tot uiting komen zodra vrouwen beschikking hebben tot drie dingen:

1. Een kamer voor zichzelf die op slot kan. Oftewel: een vrije denkruimte om eigen ideeën te ontwikkelen op je eigen manier, waar je niet de hele tijd gestoord wordt (door bijvoorbeeld kinderen).

2. Genoeg geld om voor zichzelf te zorgen. Zodat je niet afhankelijk bent van een man, die je wellicht wil vertellen wat je moet doen.

3. Een geschiedenis. Verhalen over vrouwenlevens, om te begrijpen wat je als vrouw waard bent en wat je mogelijkheden zijn.

‘Ik realiseerde me dat het mijn moeder aan precies die drie dingen had ontbroken,’ schrijft Suzanna Jansen. ‘Pas toen mijn zus Petra met haar feminisme dit soort boeken meebracht, was mijn moeder stukje bij beetje gaan begrijpen dat vrouwen ook naar andere dingen mochten verlangen.’

Voor mij geldt dit niet. Dankzij Aletta Jacobs heb ik kunnen studeren, vanwege Wilhelmina Drucker kan ik stemmen, door de Dolle Mina’s kon ik kiezen wanneer ik aan kinderen wilde beginnen2. En deze rechten heb ik natuurlijk net zo goed dankzij de hordes vrouwen en stichtingen die hen steunden en samen met hen voor deze rechten streden.

De voorspelling van Woolf kwam uit. Veel vrouwen in westerse landen hebben toegang tot de drie voorwaarden en laten elke dag zien dat ze net zo capabel zijn als een man. In de top van het bedrijfsleven en de politiek is zij ruim vertegenwoordigd. Bijna de helft van de commissarissen in beursgenoteerde bedrijven in Nederland is inmiddels vrouw3.

Maar gaat dit ook voor mijn dochter zo zijn? Hoe verankerd zijn onze verworven rechten? De VS draaide in 2022 het recht op abortus terug4, Polen trekt zich terug uit een internationaal verdrag dat geweld tegen vrouwen bestrijdt5, jonge Europese mannen zijn sowieso steeds toleranter tegenover (seksueel) geweld tegen vrouwen6, en veel jonge mensen vinden de conservatieve opvattingen van de online manosfeer interessant7.

Als journalist houd ik ontwikkelingen in de maatschappij nauwlettend in de gaten en ik heb niet het idee dat de conservatieve wind snel gaat liggen. De voorwaarden van Woolf blijven belangrijk. Zodat we oplettend blijven, onze rechten niet voor lief nemen, en niet denken dat het ‘de aard der dingen is’ dat mannen recht hebben op meer. En ik zal de verhalen die dit raken blijven opschrijven en onderzoeken.

Waar zou jij meer over willen lezen op Je feministische vriendin? Vul de poll hieronder in. Als jouw keuze er niet bij staat, laat het dan weten in de comments 💌

Leave a comment

Wat ik laatst maakte

• Wat zeg jij tegen je vrienden als zij vrouwen naar beneden halen? Ik vroeg het met mijn collega van Brandpuntplus aan jonge mensen op Utrecht Centraal.

• Gaan mannen vaker vreemd dan vrouwen? En komt dat doordat ze ‘van nature jagers zijn’? Voor Pointer Checkt werkte ik als samensteller mee aan deze Youtube-video.

Deze week gelezen (boek/artikel)

Even wat leestips tussendoor! 📚

• Moederteit, over de metamorfose van zwangerschap, geboorte en moederschap, Lucy Jones (boek)

• Het poezenboek. Over hoe vulva’s er echt uitzien. Van Iris Ooms en Roos Neeter (fotoboek)

• Anja Meulenbelt: ‘Als mensen over mij zeggen dat ik een icoon ben, denk ik: nou nou, rustig aan’, De Volkskrant (artikel)

💭 Anja Meulenbelt moet ik gewoon even tippen, want zij was vijftig jaar geleden met haar boek De schaamte voorbij een enorm vooruitstrevende denker in ons land. Ze was met haar boek de eerste die persoonlijke verhalen deelde uit haar eigen leven en zo liet zien waarom feminisme nodig is. Ongelooflijk moedig in een tijd waarin niemand zoiets deed.

Wat jullie mij tipten

• In IJsland experimenteren ze met het aanleren van genderstereotypische vaardigheden aan jongens en meiden, maar dan andersom. Meer weten? Klik op de video 🥊

• Petitie alert: teken deze ‘Vrouwen veilig, altijd & overal’ petitie van LINDA, waar het vrouwenblad binnenkort mee naar politiek Den Haag gaat.

• De feministische events vliegen me om mijn oren! Ik krijg er ontzettende FOMO van. Hieronder een paar op een rij die me allemaal interessant lijken 📅

Heb jij ook een tip? Stuur ‘m in een DM of hieronder in de comments. Vind ik altijd leuk! <3

Leave a comment

Snoepjes van de week

• Dit gebeurt er als je dansend naar mensen toe loopt op straat 🕺

• Dit is gewoon heerlijk haha 🚂

• Deze Dolle Mina’s! 💜

• Dit doet me denken aan deze post over scheren (dat het begon als één grote mode campagne) 👙

Tot de volgende! 🪩

Hi, ik ben Anoek Hofkens. Ik werk als freelance journalist, na tien jaar in loondienst voor verschillende journalistieke titels te hebben gewerkt, zoals Jinek, M en Pointer. Dit is mijn nieuwsbrief over hét thema dat ik al jaren volg: feminisme.

Subscribe now

Je kent haar misschien van het boek Mama’en, of de restaurantketen Sla, maar Nina Pierson schrijft ook over vrouwenkwesties op haar platform Vrouw’en. En vanwege dat laatste stuurde ze me een bericht.

Na de moorden op vrouwen de laatste tijd - en alle media-aandacht daarover - vroeg ze me hoe ik kijk naar hoe we nu verder kunnen. Angst voert de boventoon, maar dat werkt verlammend. Kunnen we ook iets zeggen over hoe we nu verder gaan?

Ik leverde een bijdrage aan haar stuk en daarin pleit ik er om te beginnen voor om elkaar aan te spreken op seksisme. Want geweld tegen vrouwen begint bij het accepteren van alledaags seksisme. En daar doen we allemaal aan mee.

Want wat zeg je tegen die collega die de promotie van een vrouwelijke collega in twijfel trekt met een schunnige opmerking? Wijs je hem terecht of laat je het gaan? Of wat doe je tegen het onbegrip na de moord op Lisa (17) uit Abcoude die na een avondje stappen niet meer thuiskwam. “Waarom fietste ze ’s nachts alleen?”, was de tendens van duizenden mensen op social media1. Schrijf jij onder de comments dat het niet haar fout was? Of wat deed ik toen de wenkbrauwen van een buurman omhoog gingen toen ik zei dat ik veel kluswerk doe in huis? Ik lachte om de ‘lollige’ opmerking die volgde, zei er niets van.

Of de opmerking nu seksueel getint is, of dat je als vrouw ‘alleen’ als minder sterk, minder handig, minder slim wordt weggezet: het is allemaal seksisme. Het voedt allemaal het idee dat vrouwen minderwaardig zijn en er voor hen andere regels gelden.

Elke opmerking houdt ons klein. Of dat onbewust gebeurt, maakt niet uit. En we horen het al jaren. Daarom is: ‘app je als je thuis bent?’, voor elke vrouw een doodgewone vraag. Want we weten dat we kwetsbaar zijn. We weten dat we onze bescherming zelf in de hand hebben. Dat is er van jongs af aan toch ingeprent?

Iemand aanspreken op seksisme is natuurlijk slechts een startpunt, geen oplossing voor femicide. Lees er meer over in het genuanceerde artikel van Nina. Het stuk begint met een reflectie van de media-dominantie van dit onderwerp en hoe je die het beste kunt interpreteren.👇

Vrouw'en

Femicide: de feiten en valkuilen navigeren

Lieve Vrouw’en…

Read more

a year ago · Nina Pierson

Welke seksistische uitspraken heb jij wel eens om je oren gekregen? Ik ben benieuwd naar jouw ervaring met alledaags seksisme. Deel ‘m hieronder of in een DM. Wellicht kan ik er nog een artikel aan wijden <3.

Leave a comment

Wat jullie mij tipten

• Mijn oud-collega André deelde op Instagram deze reel van de Schotse comedian Daniel Schloss. Een dikke aanrader! Het gaat over wat je als man kunt doen om (seksueel) geweld tegen vrouwen te voorkomen.

• Mijn vriendin Vere herinnerde me eraan dat de feministische tentoonstelling over moederschap Good Mom/Bad Mom in het Centraal Museum in Utrecht echt de moeite waard is. Ik neem me voor om nu eindelijk eens te gaan (kan t/m 14 sept)🚀

Snoepjes van de week

• Goals 🎯

• Wat je doet met 19,5 graden, same here haha 🫶

• Deze man, altijd herkenbaar 🤣

Tot de volgende! 🎀

Hi, ik ben Anoek Hofkens. Ik werk als freelance journalist, na tien jaar in loondienst voor verschillende journalistieke titels te hebben gewerkt, zoals Jinek, M en Pointer. Dit is mijn nieuwsbrief over hét thema dat ik al jaren volg: feminisme.

Subscribe now

Ik vergeet nooit meer het interview dat we bij Spot On (KRO-NCRV) maakten met Laura (22), de dochter van een femicide-slachtoffer.1 “Als hij tegen mijn moeder zei: ‘als je bij me weggaat, maak ik je kapot’, dachten wij dat hij bedoelde op financieel gebied.” Dat hij moord bedoelde, dat kwam niet bij hen op. Ja, er was huiselijk geweld. Mentaal en fysiek. Zoals die keer dat haar moeder zich samen met haar hondje in de badkamer opsloot om zichzelf en haar dier te beschermen tegen de agressie van haar man, Laura’s stiefvader.

Met bijna wekelijks een nieuw femicide-slachtoffer (Joeweela, Jessica, Shanesca) is deze vorm van moord veel in het nieuws deze zomer234. Er worden protestmarsen gelopen, want dit raakt iedere vrouw5. Maar het is niets nieuws. Elke acht dagen wordt er in Nederland een vrouw vermoord vanwege vrouwenhaat of het idee dat een vrouw je eigendom is6. Dit is de definitie die schrijver Tessel ten Zweege geeft van femicide7. Elke keer als ik lees over een nieuw slachtoffer denk ik aan wat Laura vertelde tijdens het interview: dat ze het gewoon niet zag aankomen.

Een relatie begint niet gewelddadig. Ook vrouwen die door hun man worden vermoord waren ooit verliefd. Liepen hand in hand over straat, waren blij dat ze ‘hem’ hadden gevonden.

De eerste keer dat ze een seksistische opmerking kregen, lachten ze misschien ongemakkelijk. Een tweede, derde en vierde keer was het minder leuk. Maar ga je daar een probleem van maken? Misschien zeg je er iets van en wordt je op je plek gezet met: ‘Je kan toch wel tegen een grapje?’. En daar begint het. Microagressie is de eerste trede van de piramide van geweld waarbij femicide bovenaan staat8. Trap twee is het veroordelende seksisme, zoals slutshaming en uitdragen van de machonorm. Weer een stap verder staat stalking, intimidatie en controle. En als je in zo’n situatie zit, is kans groot dat fysiek en mentaal geweld volgt. Wat hulpverleners zien: doe je niets aan de kleinere vormen van agressie, dan is de stap naar zwaarder geweld snel gezet.

Ik denk aan hoe Laura’s moeder telkens op een gewelddadige avond de politie belde. En hoe de agenten haar keer op keer adviseerden om tijdelijk ergens anders te gaan wonen. Zij vertrok, niet hij. Waarom werd haar stiefvader niet opgepakt? Waarom deden de agenten niet meer dan alleen praten? Waarom wordt hier niet meer tegen gedaan? Dat is wat de familieleden van femicide-slachtoffers het meest kwelt. Hoe kan het dat gewelddadige mannen niet voortijdig worden gestopt? Er waren toch signalen?

Terwijl ik boos word, word ik ook verdrietig. Ik herken me heel erg in de woorden van schrijver en opiniemaker Lale Gül: “Ik zat hier met een intentie om een vurig pleidooi te houden ,” zegt ze bij Nieuws van de dag in reactie op de moorden op Joeweela en Jessica, allebei in dezelfde week. “Maar ik merk dat ik er vooral verdrietig van wordt. Denk eens aan wat dit betekent voor vrouwen die in een soortgelijke situatie zitten. Die de feiten lezen en zich volledig in de steek gelaten voelen door de rechtstaat. En nog minder vertrouwen hebben in het nut van aangifte doen.”9

We zijn gewend om seksisme weg te lachen, er geen probleem van te maken, tegen ‘een grapje’ te kunnen. Maar elke keer dat we dit doen accepteren we dat er zo over vrouwen wordt gedacht. Daarom hierbij een pleidooi om korte metten te maken met kleine nare opmerkingen die vrouwen klein houden. Om te voorkomen dat het erger wordt. We moeten toch iets.

Wat denk jij? Wordt jij er ook moedeloos van of juist strijdlustig? Ik ben benieuwd wat jullie denken na het lezen van dit stuk. Ik hoor heel graag van je <3

Leave a comment

Wat jullie mij tipten

• Mijn vriendin Vere stuurde me deze reel over het gelijk verdelen van de zorgtaken. Het inzicht: focus op vrije tijd 💡 Wanneer jij en je partner dat allebei in dezelfde mate hebben, heb je een gelijke verdeling.

• Deze post deelden de Dolle Mina’s in Utrecht. De video eronder is een goed voorbeeld van hoe je het inzet. Vraag om hulp als je dat nodig hebt 💜

Snoepjes van de week

Als laatste nog even lachen, omdat er ook veel moois in de wereld is 🌟

• Zoals deze, dit is toch te lief!

• Iedereen met Gen Z collega’s herkent dit🥤

• Het eerste jaar met je eerste baby 🫨

• En deze vind ik gewoon heel mooi, denk ik vaak aan💗

Tot de volgende!🛼

Hi, ik ben Anoek Hofkens. Ik werk als freelance journalist, na tien jaar in loondienst voor verschillende journalistieke titels te hebben gewerkt, zoals Jinek, M en Pointer. Dit is mijn nieuwsbrief over hét thema dat ik al jaren volg: feminisme. In elke editie een inzicht waar je iets aan hebt, tips en grappige reels.

Subscribe now

Ik heb zoveel zin om te lachen.

Eigenlijk is er helemaal niks te lachen. Oorlog, pijn, de vrije val van Nederland op de Global Gender Gap1. Ik ben net terug van vakantie en het duurt heel lang voordat ik weer ga. Wat een ellende. Uiteraard is het ene vele malen erger dan het andere, maar als ik eenmaal in die neerwaartse spiraal zit, pak ik elke verdrietige gedachte mee.

Daarom heb ik zoveel behoefte aan even lachen. Nee, niet ‘even’, maar ‘vaak’. En vooral: hard. Om te ontsnappen aan mijn gesikkeneur zonder mezelf te verlammen met een serie of film.

In een lach zit verbinding, vertelde psycholoog Froukje Groenveld me laatst tijdens een interview. Als je samen een grap snapt, voelt je je allebei gezien en minder alleen. Daarmee zeg je eigenlijk: wij begrijpen elkaar. Het is zelfs sterker dan praten over je diepste gevoelens met een goede vriend. Iemand kan nog zo goed luisteren, als die persoon niet helemaal begrijpt waar jij doorheen gaat, kun je je alsnog heel alleen voelen.

Dus daarom deze pleidooi voor de lach. Niet om de narigheid weg te lachen, of die af te doen als onbelangrijk, maar om er juist in te duiken. Om het over zaken te hebben die ertoe doen, zoals vrouwenongelijkheid, zonder dat je je daardoor meteen teneergeslagen voelt. De lach geeft hoop. We weten dan samen: het is ruk, maar we zien het allebei. En als je het weet, kun je er iets aan doen.

Dat is ook de reden dat ik in elke nieuwsbrief de grappige reels deel die ik ben tegengekomen Instagram. Hoe meer slimme feministische comedians je kent, hoe groter de kans dat er één precies de juiste snaar bij jou raakt.

🥁 Daar komen ze!

Yentl en de Boer, lied ‘Mama is moe’
💜 Voor alle mama’s en papa’s die moe zijn.

Erica Rhodes, hilarische stand-up comedy
💜 Herkenbaar voor iedereen die rond de 35 jaar is.

Lisa Loeb, messcherpe observaties over ‘vrouwenpijn’
💜 Zij zegt wat iedereen denkt, en ook nog eens goed.

Nina de la Parra en Sanne Langsvreugd, over menstruatie gruwelen
💜 Hou je van grove humor? Dan zijn dit je vrouwen

Damn Honey, over alle shit waar vrouwen mee moeten dealen
💜 Ik vond alleen deze geinige teaser op youtube, check hun platform voor meer.

Vera van Zelm en Simoon Hermus, de Narsisters bij Plakshot
💜 Ik ben fan van Vera sinds haar boek ‘Feliciteer hém maar, want ik vind er tot nu toe geen reet aan’ over hoe niet-leuk zwanger zijn kan zijn. En deze sketches met Simoon Hermus zijn ook weer top!

Dat was ‘m even voor nu! Heb jij ook een tip? Een die deze witte vrouwenlijst misschien wat kleurrijker maakt? Deel ‘m vooral in de comments. Kan niet wachten om jullie favoriete comedians te leren kennen.

Leave a comment

🧑‍💻 Meer van mij lezen

• Begin deze week verscheen dit artikel van mij bij Ouders van Nu: Deze vrouwen spraken hun werkgever aan op zwangerschapsdiscriminatie (en zo herken jij het ook)

Wat jullie mij tipten

• Deze is zo goed! Beste om te kijken zonder voorkennis 💪 Getipt door mijn vriendin Caroline.

• Mama’s na mamadag🫥 Getipt door mijn vriendin Marijke.

• Iedereen die thee drinkt🫠 Getipt door mijn vriendin Caroline.

Snoepjes van de week

• De briljante Jip van den Toorn over de heteronormatieve rollenpatronen waar je als stel in kan vervallen 👫

• Deze laat zo goed zien hoe gemeen je zelf vaak voor jezelf bent. Hele sterke carrousel van Alice Keeg.

• Oh, wat is vakantie met kinderen heerlijk🤣

Voor ik het vergeet

🐝 De komende weken ben ik een hele bezige bij (hoera voor leuke ZZP-klussen!). En daardoor zal ik deze nieuwsbrief minder vaak uitbrengen dan jullie van mij gewend zijn. Mijn lieve vaste lezers misten me al tijdens mijn vakantie (je weet het als je er een bent 💕). Dus deze keer kondig ik het even aan: het wordt iets minder, maar ik ben hier om te blijven dus stay tuned!

Tot de volgende!🍸

Hi, ik ben Anoek Hofkens. Ik werk als freelance journalist, na tien jaar in loondienst voor verschillende journalistieke titels, zoals Jinek, M en Pointer. Dit is mijn nieuwsbrief over hét thema dat ik al jaren volg: feminisme. In elke editie een inzicht waar je iets aan hebt, tips en vermaak! Want comedy zegt het soms het allerbeste.

Subscribe now

Ik had niet op een beter moment kunnen terugkomen van vakantie.

Een artikel van mijn hand pronkte maandag op de voorpagina van de krant Trouw. Ik wist dat het zou uitkomen, maar op de voorpagina had ik niet verwacht! Zo fijn, want het gaat over iets dat ik van de daken wil schreeuwen: wat het allemaal oplevert als vaders hun partnerverlof opnemen na de geboorte van hun kind.1 En in die periode samen met de moeder voor de baby en het huishouden zorgt.

De voordelen:

• Een betere liefdesrelatie met de moeder

• Een betere band met het kind

• Meer zelfvertrouwen als vader

• Meer gelijkheid in de verdeling van zorg- en huishoudelijke taken thuis

• En deze vaders zijn meer betrokken bij hun kind en doen meer met hun kind (wat allerlei positieve gevolgen heeft voor het kind)

Dit is wetenschappelijk bewezen en geldt voor de langere termijn, ook als vaders na het verlof hetzelfde aantal uur per week blijven werken. In die zin klopt het precies met de verwachting van Lisa Loeb en haar man Daniel Paarlberg die ik interviewde voor mijn reportage. Daniel: “De verschillen ontstaan in de beginfase. Het is heel makkelijk om als man te zeggen: doe jij de luier maar, want jij bent er beter in.” Zo kun je ongemerkt een ongelijke rolverdeling krijgen. Daarom wilden Daniel en Lisa er allebei in de eerste weken na de geboorte zijn.

Een kwart van de vaders in Nederland neemt het uitgebreide geboorteverlof niet op, bleek eerder al uit een evaluatie in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.2 Zij pakken wel die werkweek verlof die volledig wordt doorbetaald, maar niet hun aanvullende geboorteverlof van vijf weken (waarbij het salaris voor 70 procent doorbetaald wordt). De belangrijkste reden? “Ze kunnen het salaris niet missen of kunnen op werk niet gemist worden”, zegt Stéfanie André, universitair hoofddocent en beleidssocioloog aan de Radboud Universiteit. Zij onderzoekt hoe je met beleid vaders, die dat willen, meer ruimte kan geven om te zorgen. En zij vertrouwde mij ook haar nieuwe onderzoeksresultaat toe.

En dat is: werkgevers remmen het opnemen van het verlof af en wijzen het soms zelfs af. Dat mag niet, maar gebeurt wel. Door dit nieuwe inzicht kon ik voor Trouw mijn artikelen schrijven om hier aandacht voor te vragen.34

Ongelooflijk dat werkgevers de ruimte voelen - en pakken - om aanstaande vaders te ontmoedigen dit verlof op te nemen! Zo zie je maar dat ook mannen last hebben van patriarchale rolpatronen.

Want waar vrouwen wordt verteld dat ze zichzelf moeten wegcijferen als ze moeder worden (dat dit in de jaren vijftig letterlijk het advies was, zag ik eerder in de W.P. encyclopedie voor de vrouw), worden sommige vaders nu op de werkvloer gedemotiveerd door hun werkgever of collega’s om meer zorgtaken op te pakken. Het beeld van de ideale werknemer, die fulltime werkt en altijd op kantoor is, helpt ook niet mee. En als het verlof wordt ‘goedgekeurd’ wordt het gebracht als een cadeautje. Terwijl dit gewoon een recht is. De (aanstaande) vaders die het verlof niet opnemen, moeten we daarom niet veroordelen, maar juist helpen.

Hoe? Om te beginnen door hen te vertellen dat dit verlof bestaat. Velen weten er namelijk niet eens van, schreef een lezer mij in een reactie op mijn stuk. En vervolgens met het het aanzwengelen van de intrinsieke motivatie. Vertel iedereen over de voordelen ervan. En spreek het beeld tegen dat jonge vaders ‘vrij’ krijgen. Die zes weken na de geboorte is het kei hard aanpoten. Voor de moeders én de vaders.

“We praten er als mannen eigenlijk niet echt over”, zei Bram Huisman, een van de vaders die ik interviewde voor mijn artikel. “Wat zeg ik tegen een vriend die vader wordt en pocht dat hij ‘echt niet meer dan een paar dagen thuis hoeft te blijven’? Ik kan wel zeggen: ‘man, als je die lieve oogjes ziet, wil je echt wel meer bij je kind zijn’, maar dat voelt toch gek. We praten niet over dat soort gevoelige dingen.”

Dus laten we hen helpen. In de (sociale) media, bij het koffiezetapparaat, thuis op de bank, in de kroeg en op feesten en partijen. Vertel hoeveel vaders dit al doen, hoe geweldig het is als de vader er in die periode is, hoe hard hij nodig is en wat de lange termijn voordelen zijn (hallo beter liefdesleven!). Zeg het voort, laat het iedereen horen, zodat het normaal wordt dat ook mannen na de geboorte van hun baby thuis zitten met ontploft haar en lekkende melkflessen.

🖋️ Verder lezen: mijn artikelen voor Trouw

• Werkgevers trappen op de rem bij vaderschapsverlof en wijzen het soms zelfs af. ‘Dat mag niet, maar het gebeurt wel’ (lees hier het nieuwsverhaal)

• Vaderverlof maakt je zekerder. ‘Vroeger hield ik baby’s heel krampachtig vast. Nu gooi ik Lara over mijn schouder’ (lees hier mijn reportage)

Wat jullie mij tipten

• Lisa Loeb deelde deze reel en ik moest hardop lachen omdat het zó waar is.

• In de podcast Off the record tipt Marije Veerman, oud-hoofdredacteur van Flair, het boek Het beladen huis van Christien Brinkgreve. Marije: “Naar buiten toe streed zij (de schrijfster) voor het feminisme, maar thuis was zij de vrouw die zich aanpaste ten gunste van hem (haar man).” En ‘zich voegen’ doen vrouwen volgens haar nog steeds. Ik ben geïntrigeerd en ga ‘m lezen! Check vooral ook haar Substack In Between.

• Hier ook nog een tip van mij 📚 Op vakantie las ik het boek Liften naar de hemel van Lex Paleaux. Heel mooi, echt een aanrader. Vooral de uitvoerig omschreven gedachtegangen van de hoofdpersoon, die zuigen je het boek in.

Snoepjes van de week

• Zo simpel, en zo goed, van De Speld🔥

• Toeristen being toeristen (getipt door mijn vriendin Caroline) 😂

• Wie heeft dit nog meer geprobeerd? 😉

Tot de volgende! 💌

Want ben ik niet al jaren groot voorstander van economische zelfstandigheid? Zo’n dertig procent van de vrouwen in ons land is dat op dit moment niet.1 Je eigen broek ophouden is er bij mij met de paplepel ingegoten. Daarbij ben ik me altijd bewust geweest van de loonkloof. Vrouwen verdienden in 2024 gemiddeld 10,5 procent minder per uur dan mannen.2 Wat doe ik daar eigenlijk zelf nog aan? Mijn positie voelt op zijn minst ongemakkelijk. En terwijl ik hard werk aan het binnenhalen van mooie goedbetaalde klussen, blijven deze gedachten door mijn hoofd spoken.

Daarom deze week wat money tips! Om mezelf eraan te herinneren wat ik kan doen voor meer doekoe. En jij kunt meteen meelezen.

Let’s go!

1. Vraag aan anderen wat ze verdienen. Check het bij degenen die hetzelfde werk als jij doen of recent hebben gedaan. Ik denk hier nu aan, omdat een oud-collega van de KRO-NCRV mij laatst een bericht stuurde met deze vraag. Zo goed! Het is lang geleden dat ik dit deed, maar ik ga het weer oppakken. Want zo ga je beter geïnformeerd het gesprek aan. En weet je ook beter welk salaris voor jou eerlijk voelt.

2. Doe een powerpose voor het gesprek waarin je het over geld gaat hebben. Dit is een tip van mijn oud-collega Jenda, die we op de redactie samen ooit deden voor een belangrijk gesprek dat ik had. Hoe het werkt: ga vlak voor het gesprek twee minuten in een powerpose staan. Bijvoorbeeld door je groot te maken (armen in de lucht, benen gespreid, krachtig in de grond). Dan maakt je lijf meer testosteron aan en kom je zelfverzekerder over. Met zo’n uitstraling, krijg je meer voor elkaar. Dit komt van Amy Cuddy haar TedTalk, kijk ‘m vooral!

3. Voor alle freelance journalisten: specialiseer je in één (of een paar) onderwerpen. Zo help je redacties aan jou te denken, kun je meer geld vragen voor producties en werk je sneller doordat je kennis en contacten opbouwt rond één thema. Deze tip heb ik van Yasmine Esser, volg haar op de socials voor meer van dit soort tips voor freelance journalisten 🖊️

4. En de laatste voor nu: team up! Hebben jij en je collega’s een grote prestatie neergezet dit jaar? Kom bij elkaar voor jullie beoordelingsgesprek. Neem puntsgewijs door waarom jullie een promotie waard zijn. Als jullie dit gezamenlijk aankaarten, ieder in haar eigen gesprek, voorkom je dat de credits maar naar één van jullie gaan.

Ik neem me voor om vaker over geldzaken te schrijven, zodat het top of mind blijft. Niet omdat ik nou zo’n geldwolf ben, maar omdat, hoe je het wendt of keert, geld vrijheid betekent. Met een stabiel inkomen, en een appeltje voor de dorst, ben je vrij om te doen wat je maar wilt. Zegt ook Marianne Bruijn van The Famale Fix (ook een leuke om te volgen) in deze video.3

📖 Verder lezen

• In dit artikel van de Volkskrant reageren topvrouwen op de tips uit het boek Nice girls don’t get the corner office. En geven zij hun eigen carrièretips.

Heb jij ook een tip? Of een ervaring waar anderen iets aan kunnen hebben? Deel ‘m vooral in de comments! Ik ben heel benieuwd 💙

Leave a comment

Wat jullie mij tipten

• Van Zoë Bakker kreeg ik deze podcasttip. ‘Een goeie aflevering over het romantische ideaalbeeld 🙂’. En ik deel ‘m graag! Moet hem zelf nog luisteren, maar altijd leuk om iets van Culturele bagage te delen.

Snoepjes van de week

• Wie doet dit nog meer? 😆

• Dertigers be like:

• Instagram-vaders blijf ik leuk vinden! Dit is mijn laatste ontdekking.

• En deze krachtige, kwetsbare, uitspraken van Jennifer Lawrence als afsluiter 💛

Tot de volgende! 🐎

Subscribe now

Vlak nadat ik mijn dochter op de wereld zette, voelde ik me onverwoestbaar. Het was alsof ik tijdens mijn bevalling de hoogste berg ter wereld had beklommen. De hardste rukwinden en zwaarste hoosbuien had getrotseerd. Alsof ik urenlang elke paar minuten door de bliksem was geraakt. En ik me door een brandende vuurzee had geperst om eindelijk de piek te bereiken.

Toen mijn dochter er was, kwam er rust. De hemel brak open, zonnestralen schenen op mijn gezicht, een koele wind waaide door mijn haren. Mijn verloskundige, mijn rots in de branding, reikte mijn dochter aan en ik drukte haar tegen mijn borst. Gelukstranen over mijn wangen. Mijn vriend sloeg zijn armen om ons beiden.

Subscribe now

Het voelde alsof ik op het hoogste punt van de wereld stond. En ik die wereld eindelijk eens goed kon bekijken. Alles waar ik ooit over piekerde leek ineens zo eenvoudig. Kijk wat ik kan! Als ik dit kan, kan ik alles!

Het zorgde ervoor dat ik vol zelfvertrouwen aan de kraamperiode begon. Elke gebroken nacht en elke poging tot borstvoeding trad ik dapper tegemoet. Het zorgde ook voor mijn keuze om van baan te veranderen. En uiteindelijk voor mijn keuze voor het freelance bestaan. Het zorgde zelfs voor de start van deze Substack.

Waar ik voorheen bang was om te falen, dacht ik nu alleen maar: de hoogste berg heb ik al beklommen. Geen afgrond is mij te diep. Dan klim ik toch gewoon weer via een andere berg omhoog?

Hoe anders was dat na mijn eerste bevalling. Hoe ik me een nacht en een dag hulpeloos aan de rand van een ziekenhuisbed vastklampte tijdens elke wee, die om de paar minuten kwam. Hoe ik die intense pijngolven probeerde weg te puffen, maar er telkens door werd bedolven. Als een surfer die op haar board probeert te staan, maar zodra ze er één knie op zet, alweer door een andere golf wordt afgerukt. Ik was kansloos. De intense pijn kwam volkomen onverwacht. Urenlang wachtte ik wanhopig op een ruggenprik, die tot twee keer toe niet kwam.

Die verwachting is waarom ik er nu over schrijf. Natuurlijk wist ik dat een bevalling heftig zou zijn, dat zie je in elke film of serie waar een bevalling in zit. Maar dat het voor mij zó verschrikkelijk pijnlijk zou zijn, had ik me nooit voorgesteld. Laat me ook meteen zeggen dat dit niet de ervaring is van alle vrouwen. Verschillende vriendinnen herkennen zich niet in mijn ervaring. Maar staar je ook niet blind op hun positieve ervaring. Dat deed ik. Ik hoopte dat het in mijn geval ook wel zou mee vallen. Ik deed een simpele ‘pufcursus’ en dacht: komt wel goed. En dat kwam het dus niet.

Dus hierbij een pleidooi om erover te praten. Zonder het te verbloemen, gewoon zoals het is. Zodat we een berg aan persoonlijke ervaringen hebben om uit te putten, want voor iedereen is het weer anders.

Leave a comment

Wat ook helpt: realistische beelden zien van bevallingen. Die tonen hoe elastisch je vulva is (wist ik niet) en dat de pijn die je voelt oké is (ik had geen idee). Realistische beelden en verhalen vind je op het Instagram-account Empowered Birth Project1. Ik kende het account, interviewde zelfs ooit oprichter Katie Vigos voor het online platform van Eva Jinek, maar ik liet de beelden niet binnenkomen. Het zag er zo bruut uit. Totaal anders dan iets dat ik ooit had gezien. Ergens geloofde ik het gewoon niet.

Het belangrijkste dat ik leerde is zelf de regie houden. De hele tijd. Goed terugkijken op je bevalling gaat voor het grootste deel over of je het gevoel had dat je zelf de controle had, toont ook het BBC-artikel ‘The effect of childbirth no-one talks about’.2 Ik dacht de eerste keer dat ik ging bevallen: de medische wereld weet wel hoe mij te helpen, maar bevallen blijkt echt iets dat je zelf doet. Ook al heb je het nog nooit gedaan, je lichaam weet hoe het moet. Net als met poepen, zei mijn HypnoBirthing-coach. Die technieken die zij me leerde om om te gaan met de intense weeën maakte het grote verschil. Net als de mindset uit het boek Groots.3

Tijdens mijn eerste bevalling wist ik dit allemaal niet en de heftige ervaring brak me op. Maar mijn tweede bevalling heelde me en maakte me sterker dan ooit. Dus daarom mijn persoonlijke verhaal, om te delen met wie dan ook, zodat iemand anders er ook krachtiger uit kan komen. Want het idee dat ik De Hulk ben, draag ik nog steeds elke dag met me mee.

Share

Hoe was jouw bevalling? Was je net zo geschrokken als ik de eerste keer? Of was het totaal anders? Ik hoor heel graag van je, want hoe meer ervaringen we delen hoe beter!

Leave a comment

Ook nog even deze over herstel 💞

Wat jullie mij tipten

• Irene de Bel, mijn oude hoofdredacteur van het feministische maandblad Opzij, stuurde me haar column over de komst van een nieuwe - hormoonvrije - anticonceptiepil! Baanbrekend! Niet alleen vanwege het ontbreken van hormonen, maar ook omdat het dure onderzoek is gefinancierd met crowdfunding.

• Deze kreeg ik van mijn vriendin Marijke. Kijk ‘m vooral tot de quote: ‘Gelukkig maar dat er mensen zijn zoals ik’. 🤣

• Tip van mij voor jullie: Eva Jinek interviewt 20 juni Jacinda Ardern (die op haar 37e premier van Nieuw-Zeeland werd). Gaat dat zien in de Tivoli!🤩

Snoepjes van de week

• Vooral om die in de regen moest ik heel hard lachen 😆

• Met dank aan mijn vriendin Caroline, die me deze stuurde 🫠

• De ‘snoepjes’ en ‘tips’ lopen deze week een beetje door elkaar, want deze kreeg ik van mijn vriendin Kirsten. Herkenbaar 🧖

Tot de volgende! 💃

Ik ben geen nieuwsmijder. Als ik ergens over lees, of iets hoor, dat me raakt, duik ik er dieper in. Maar bij de genocide in Gaza niet. Het is te erg. Te hartverscheurend. En de geschiedenis is te complex voor mij om te vatten. Ik heb daar geen familie, ik heb geen link met het land, en het wordt al veel in verschillende media besproken. De verschrikkingen slaan me lam. Zelfs het internationaal recht haalt niets uit, wat heb ik dan nog toe te voegen?2

Maar de Nationale Herdenking afgelopen 4 mei confronteerde me met mijn struisvogelgedrag. Monique Paas (67) uit Zutphen, die 4 mei bij de alternatieve dodenherdenking was in Den Haag, zegt het treffend: “‘Dit mag nooit meer gebeuren’, zeggen ze elk jaar over oorlog en genocide. Maar het gebeurt gewoon elke dag. Ik kan wel janken als ik de beelden uit Gaza zie.”3 Ik ook, Monique. Ik ook. En al helemaal als ik denk aan de 14.000 kinderen die zijn omgekomen.4 Ik breek als ik er echt bij stil sta. Maar ik doe het niet, want het gaat niet om mij. En huilen, daar help ik hen niet mee.

“Ik wil jullie tranen niet”, zei ook een Palestijnse man tegen schrijver Maurits de Bruijn terwijl hij hem vertelde over de weken waarin hij werd gemarteld in een Israëlische gevangenis.5 “Huil niet, zei hij, zwijg niet, maar schreeuw - zodat wij worden gehoord.” En gelukkig zijn er veel mensen die dat doen. Die niet net als ik vaak hebben weggekeken uit machteloosheid, maar die hun stem gebruiken en zichtbaar protesteren. Op straat in een protestmars of -bijeenkomst, zoals die van 4 mei. Op social media, met bijvoorbeeld de Oxfam Novibs ‘Niet in mijn naam’-campagne. En door te doneren aan organisaties die steun bieden aan alle moeders, vaders, tantes, ooms, zussen, broers, oma’s, opa’s, nichtjes, neefjes in Gaza, die als muizen in de val zitten.6 En elke dag weer proberen om morgen te halen, zoals Marijn (15) uit Lochem zei tijdens de Nationale Herdenking.

Dus daarom deze blog om bij hun dagelijkse realiteit stil te staan. Niet omdat ik er iets bijzonders over te zeggen heb, maar omdat het aandacht verdient. En omdat ik gewoon wéét dat het jullie harten ook breekt.

En als je iets wil doen, maar niet weten hoe, kun je altijd de mensen helpen die dat wel weten. Zoals deze:

1. UNRWA (United Nations) ➡️ noodhulp

2. Palestine Red Crescent Society ➡️ noodhulp

3. Defense for Children International ➡️ kinderen

4. The Palestinian Children's Relief Fund (PCRF) ➡️ kinderen

5. Medical Aid for Palestinians (MAP) ➡️ medische hulp

6. Artsen zonder grenzen ➡️ medische hulp

Herken jij dit? Of reageer jij juist totaal anders op het nieuws over deze oorlog? Laat het me weten in de comments. Ik hoor altijd heel graag van je <3.

Leave a comment

Share

Posts bij dit onderwerp

Deze keer sla ik de ‘wat jullie mij tipten’ en ‘snoepjes van de week’ even over, om alle aandacht te hebben voor de mensen in Gaza. Ik heb wel nog een paar goede posts voor jullie:

Tot de volgende 🤍

Subscribe now

Het mannelijke oogcontact kwam wel terug, ongeveer een jaar na de bevalling. Mijn buik was weer plat en ik werd weer opgemerkt! Gênant dat ik daar stiekem blij van werd. Terugkijkend weet ik nu waar dat door kwam. Niet per se door de mannelijke aandacht, want de leukste heb ik thuis, maar het feit dat ik weer even ‘meedeed’ aan het leven van voor mijn zwangerschap. Ik was ‘terug’! Dat duurde zolang als mijn tweede zwangerschap op zich liet wachten. Eenmaal een buikje was het alsof ik mijn onzichtbaarheidsmantel weer had omgeslagen.

Met een tegenwoordig algeheel vermoeide indruk, en vaak twee kinderen aan mijn zij, is het duidelijker dan ooit: ik zit ben niet meer in game. Ik ben een level opgeschoven. Niet vooruit of achteruit, maar opzij. Naar de wereld van moeders en vaders, die mij op hun beurt wél ineens in het vizier hebben. Waar ik voorheen voor hen lucht was, zien zij mij nu staan. Ik leef nog steeds in dezelfde wereld, maar hij is compleet anders doordat ik contact maak met andere spelers.

Begrijp me niet verkeerd, ik wilde graag de stap zetten naar het ‘poepluiers en gebroken nachten’-niveau (hoe niet-leuk deze specifieke dingen ook zijn). Maar het besef dat dat andere leven definitief voorbij is, vind ik heftig. Die van ‘aan de weg timmerende twintiger’ die volop reisde en van de ene borrel in de andere rolde. Dat was ook gewoon zo ontzettend leuk. En daar hoorde dat mannelijke oogcontact bij.

Niet alleen een babybuik zorgt voor zo’n verschuiving. Het kunnen ook rimpels zijn waardoor anderen voor jou bepalen: jij doet niet meer mee.

Subscribe now

Actrices en presentatrices worden al sinds de uitvinding van de film minder gevraagd voor klussen zodra de eerste lijntjes dieper worden.1 Presentatrice Anita Witzier (63) vertelde laatst in Volkskrant Magazine dat ze bij Memories werd vervangen vanwege de teneur: ‘verjongen, verjongen, verjongen.’ Ook vertelt ze hoe het is als je minder wordt gevraagd: “Pijnlijk, ik denk dat dat wel het goede woord is. Zo van: ineens kan ik het niet meer, ineens heb ik het niet meer. Ik begrijp heus dat er nieuwe mensen voor me in de plaats komen en dat ik dan een andere rol krijg, maar je hoeft niet meteen het kind met het badwater weg te gooien. Van mijn kwaliteiten wordt nu niet optimaal gebruikgemaakt.”2

Het niet meer meedoen als je geen jonge vrouw bent is volgens mij een belangrijke reden voor het feit dat zoveel vrouwen - inclusief ikzelf - met hun uiterlijk bezig zijn. Omdat we in the game willen blijven, we zijn nog lang niet uitgespeeld. De naam die Sunny Bergman koos voor haar documentaire uit 2007, over haar angst niet meer aantrekkelijk te zijn als ze ouder wordt, is perfect gekozen: Beperkt houdbaar.3

Want je wordt als oudere vrouw niet vanzelfsprekend opgemerkt, aangekeken of naar geluisterd. Dat hoor ik ook van moeders en tantes die met pensioen zijn. Hoe lastig het is om op waarde geschat te worden als je ouder wordt. En hoe vervelend en frustrerend om de ander te moeten overtuigen dat wat jij te vertellen hebt de moeite waard is. Dat zij niet direct zien dat je put uit een containerlading aan kennis en ervaring.

Share

Hoe heerlijk is het ook om bij de talkshow Eva vier vrouwen van boven de tachtig aan tafel te zien die maling hebben aan dit alles.4 Ze schitteren in de nieuwe realityserie De Grannies van Amsterdam.5 Het mooie van deze vrouwen: in plaats van te minderen, vanwege hun tachtigplus leeftijd, gaan ze juist méérderen. De een lanceert een stand-up comedy carrière, de ander maakt TikToks met styling advies - vanwege haar jarenlange ervaring in de modewereld (onder andere bij Chanel). Weer een ander doet gewoon heel veel leuke dingen. Alles waar ze zin in heeft.

De voorstukjes zijn al genieten. En ik denk dat ik het zo fijn vind om dit te zien omdat deze vrouwen geen seconde stilstaan bij het feit dat ze niet meer mee zouden doen. Zij bepalen zelf dat ze meedoen. Zo zouden we allemaal de wereld in moeten stappen. In volle vaart doorstomen op het pad dat wij willen bewandelen, met onze dikke (post-)babybuiken en rimpelige koppen fier vooruit. En dat dan de wereld aan onze voeten ligt.

Ik ben heel benieuwd of jij dit ook herkent. Like, stuur door of laat een bericht achter. Ook als je er totaal anders over denkt. Altijd leuk om erover door te praten <3

Leave a comment

Wat jullie mij tipten

• Mijn vriend Thomas stuurde me deze post over deze trieste advertentie van de Kruidvat om moeders wasmiddel te geven voor Moederdag 🫨 Wil je trouwens meer lezen over jaren vijftig moederschapsideologie? Ik schreef eerder deze blog over de encyclopedie van oma Mimi.

• Ook tipte mijn vriend me het nieuws dat de loonkloof iets kleiner is geworden. Hoera! Alhoewel, zoveel is er ook weer niet te vieren, want in dit tempo duurt het nog twintig jaar voordat we er vanaf zijn, volgens Emma Lok (directeur WOMEN Inc.). In de tussentijd kunnen we een voorbeeld nemen aan actrice Sharon Stone:

Snoepjes van de week

• Ik ontdekte Crazy Auntie Ann op Instagram. Deze vrouw!!

• Deze actie van Lotte Houwink ten Cate. Alle influencers die zich hierin herkennen: stuur haar vooral een bericht 💛

• En dit is een fijne geruststelling:

Tot de volgende! 🌶️

De Winkler Prins Encyclopedie is een oude en vooraanstaande gedrukte encyclopedie die veel edities heeft1. Begin jaren vijftig verschijnt er speciaal een voor ‘de moderne vrouw'. Die ligt nu op mijn bureau, waar die helemaal niet thuishoort, maar waar ik wel blij om ben. Ik mag ‘m lenen voor deze blog. Want de uitgave laat onverbloemd zien hoe het was om vrouw te zijn in de jaren vijftig.

En het boek is er heel duidelijk over: dit wordt er van je verwacht.

Er staat in hoe je een haas bereidt zodat-ie mals is, hoe je je gezicht opmaakt (‘kijk naar de vorm van het gelaat’ - oké interessant!), maar ook algemene kennis over de wereld. Mythologie, ziekten, hoe politieke inspraak werkt. En praktische zaken: hoe hoog je aanrecht moet zijn, rek- en strekoefeningen om gezond te blijven. Zo enorm loopt het uiteen.

Het zijn 1601 pagina’s aan kennis waarvan de redactie in het voorwoord zegt dat het ‘denkt de belangstelling van de vrouw te wekken’. Het probeert ‘antwoord te geven op vragen die haar persoonlijke leven raken’, toont ‘sekseverschillen en daaruit voortvloeiende gevolgen’ en bevat ‘praktische wetenswaardigheden voor de vrouw’.

Het voelt als schat zoeken op zolder bij opa en oma.

Het is lachen (kijk die foto van huilende kinderen bij het haren wassen), maar ook informatief. Ik kan me voorstellen dat als je in die tijd op zoek bent naar ‘hoe het allemaal moet’, je hier veel aan hebt. Ik vind het ook leuk om te zien dat er aandacht is voor hoeveel vrouwen er op de universiteit zitten, welke vrouwenstudies er zijn en dat de schrijvers rekening houden met een intelligente lezer. Je voelt je als vrouw serieus genomen. Je bent belangrijk genoeg om dit te weten. Om mee te doen aan gesprekken hierover en je kunt studeren, ook tijdens je huwelijk, net als de vrouwen waar je over leest.

Alleen dan kom ik bij de ‘M’ en het woord ‘Moeder’. En dat is even een koude douche.

Want dit boekwerk is geen roman of opiniestuk, het is een opsomming van feiten. En daardoor lees je wat feitelijk van je wordt verwacht als vrouw, en in deze sectie dus als moeder.

Ik lees: ‘de moeder van jonge kinderen moet toewijding en zelfverloochening opbrengen’. En niet om dankbaarheid van haar kinderen te ontvangen. ‘Daar waar zij het loon vanzelf krijgt in de vreugde die zij aan haar kinderen beleefd.’

Subscribe now

Dit wordt gevolgd door heel wat plaatjes met een onderschrift waar je niet omheen kan. Er is geen speld tussen te krijgen. Het is heel duidelijk wat je hoort te doen. En dat is niet hoe ik het doe. Ja, ik ben toegewijd moeder. Maar ik ben ook nog steeds veel andere dingen. Zoals vriendin, journalist en hardloper.

Zodra je moeder wordt, doet er feitelijk niets anders meer toe dan je kinderen, zo leest het. Er staat letterlijk dat je kind lijdt onder ‘geestelijke vereenzaming’ als diens moeder ‘uitgaat’. De moeder moet zichzelf wegcijferen en er altijd voor haar kinderen zijn. Ga je even naar het café, voor een hoognodige break, dan speel je met de toekomst van je kind.

Ik wéét dit natuurlijk al wel, natuurlijk werd dit in die tijd gedacht. Maar nu die boeken hier op mijn tafel liggen, en ik het als geïnteresseerde lees, is het toch net even anders. Hoe moet dat toen als vrouw zijn geweest? Dat de encyclopedie die je helpt je weg te vinden in de wereld als vrouw dit zegt over het moederschap? Ik denk dat je dan uit alle macht dit beeld gaat proberen na te leven, omdat je denkt dat er één manier is. Net zoals er één manier is om een haas zo mals mogelijk te bereiden.

Hoe moeilijk moet het zijn geweest om uit dit patroon te breken.

Maar dan, op het eind van de beschrijving bij ‘moeder’, wijdt de redactie een alinea aan filosoof Simone de Beauvoir. Het is alsof ik een vriendin zie op een feestje waar ik niemand ken. ‘De Beauvoir waarschuwt dat de periode van moeder zijn niet het gehele vrouwenleven vervullen kan en mag, al betekent het voor de vrouw een verrijking. Hoe onafhankelijker de vrouw en moeder zal zijn naar lichaam en geest hoe zuiverder de liefde jegens het kind.’

Dit snap ik! Dit is precies hoe ik me als moeder voel. Ik heb mijn onafhankelijkheid nodig om een goede liefdevolle moeder te zijn. En waar ik dit anno 2025 makkelijk kan zeggen, denk ik dat dit zeventig jaar geleden veel lastiger moet zijn geweest.

De filosoof gaat nog eens stapje verder en stelt dat zij het moederschap ziet als tragisch gebeuren voor de vrouw omdat vrouwen die moeder worden hun individualiteit verliezen. En zich vanaf dat moment dienstbaar moeten opstellen.

Ik denk dat dat in die tijd zeker voor veel vrouwen het geval was. En ik ben blij dat ik in deze tijd leef. Hoewel vrouwen ook nu nog voor zichzelf moeten opkomen. Tegenover leidinggevenden die functies willen inperken zodra een vrouw zwanger wordt (ik ken drie voorbeelden), binnen hun relatie in het verdelen van de zorgtaken (hebben we daar niet allemaal gesprekken over?) en ook zichzelf sport en hobby’s moeten ‘gunnen’.

Leave a comment

Toen ik de encyclopedie bij Simone kwam ophalen, gingen we ook even videobellen met oma Mimi. Voor haar was het begin van haar moederschap een mooie tijd. Het startte weliswaar met een overwacht ontslag twee weken na haar bruiloft (‘Ik wist helemaal niet dat ik daardoor ontslagen zou worden!’, zei Mimi met een grote lach). Haar werk als verpleegkundige heeft ze later opgepakt als vrijwilliger, maar ook los daarvan had ze altijd ook haar eigen dingen. “Ik laat me niet zo snel gek maken”, zegt ze. Tja, dat kan natuurlijk ook.

Wat jullie mij tipten

• Toevallig kreeg ik deze week van meerdere vriendinnen een geinige momlife reel. Ik deel ze graag! Zoals deze van Marijke (erop klikken om de video te zien).

• En deze van Caroline:

• En deze van Vere waar ik me ook helemaal in herken. Alvast sorry aan iedereen met één kind, toen ik er één had voelde dat ook al echt als veel.

Snoepjes van de week

• Hele grappige (en constructieve!) column van Japke-D in NRC. Ik schafte ooit een abonnement aan alleen maar om deze columns te lezen. Deze staat nog niet achter een betaalmuur, dus lees ‘m nu!

• Een reminder: zo zien vrouwelijke astronauten eruit (die niet door Jeff Bezos de ruimte in zijn geschoten, maar zelf aan de knoppen zaten) 🚀

• Hoe mijn brein werkt.

• Alledaags feminisme! Kleine dingen die je kunt doen om meer ruimte in te nemen als vrouw. Ik ga nooit meer automatisch aan de kant (neem ik me voor).

Tot de volgende! 💙

Hoe vaak ik ‘domme trut’ in mijn DM’s heb gekregen heb ik niet geteld, maar dat was zo’n beetje het lievelingsscheldwoord van de volgers van Robert Jensen (weet je ook meteen hoe oud ze zijn). Het was eind 2020, coronatijd, en de bekende grappenmaker had me belachelijk gemaakt in een paar video’s op zijn Youtube-kanaal.

Want wat had ik gedaan? Ik had zijn uitspraken over covid gefactcheckt voor Pointer (KRO-NCRV). Daaruit bleek dat Jensen veel onzin verkondigde over de pandemie.1 En ik had een achtergrondartikel geschreven over hoe het gedachtegoed van een Amerikaanse complottheorie-organisatie uit de jaren zestig terugkomt in zijn video’s.2

Wat ik anders had willen doen: ik had geen spelfout willen maken in de mail die ik Jensen stuurde waarin ik om wederhoor vroeg.3 Want dat gebruikte hij om een online haat campagne naar mij te ontsteken.

Opvallend veel berichten gingen over het feit dat ik een vrouw ben. En er werd gehint op seks. ‘Je bent dom, maar wel knap, dus mag ik je nummer?’ of ‘ik zou je alsnog wel doen’. Het voelde vies.

Ook kwamen er een paar warrige epistels voorbij over wat een slechte journalist ik ben. En dat ‘ze’ me zouden moeten ontslaan. Ik kon beter als secretaresse gaan werken, als ik tenminste eerst zou leren spellen ‘haha’. Ook kwamen er grove scheldkanonnen voorbij, die me gek genoeg raakte (want waarom geef ik erom wat een anoniem account van me denkt?). En een enkele ‘als ik wist waar je woonde…’, wat nèt geen bedreiging was, maar wel zo voelde. Zo ging het een paar weken door.

Ik wilde me verstoppen en deed dat ook online. Ik verwijderde mijn Twitteraccount, schermde mijn LinkedIn-account af en opende Facebook niet meer. Pas een paar maanden later durfde ik de haat-DM’s te openen om ze te verwijderen.

Ook in de ‘echte wereld’ sudderde het nog even door. Het gebeurde een paar keer dat iemand die ik voor het eerst ontmoete zei: ‘Ik ken jou volgens mij ergens van’. Telkens was ik bang dat het van die video’s was. Waarin Jensen mij neerzette als een dom wicht dat niets meer is dan een buikspreekpop van ‘de’ mainstream media.4

Want het ging natuurlijk niet om mij, maar om waar ik voor stond: de NPO. Toch voelde ik me er rot door. Dat verbaasde me nog het meest. Hoe haatberichten van vreemden je kunnen raken. Blijkbaar doet online pesten dat met je.

Ik kreeg slechts een inkijkje, vrouwelijke politici krijgen hier structureel mee te maken. Bijna de helft (!) van de vrouwen in de raden van gemeentes en provincies krijgt zulke berichten, blijkt uit onderzoek in opdracht van het kabinet (2024).5

Volgens Liza Mügge, universitair hoofddocent politicologie aan de Universiteit van Amsterdam, komt dat doordat de politiek van oudsher een omgeving is die mannen domineren. Een vrouw die de arena betreedt, wordt langs een mannelijke meetlat gelegd. Hoe ‘mannelijker’, hoe ‘sterker en kundiger’, is het idee. En gedraagt een vrouw zich als een vrouw, dan vinden mensen dat heel moeilijk te verkroppen.

De oplossing is volgens Mügge om het te normaliseren dat politici zowel mannen als vrouwen zijn. Maar triest genoeg kunnen haatberichten er juist voor zorgen dat zij publieke ruimtes gaan mijden, zowel online (herkenbaar) als offline. En zo wordt het nog minder zichtbaar, en normaal, om een vrouw te zijn in de politiek.

Zonder bedreigingen zat Sigrid Kaag waarschijnlijk nog in de Tweede Kamer. Haar kinderen riepen haar in College Tour op om te stoppen. Dochter Janna zei: “We dachten dat Nederland een tolerant land was. Nu kan mijn moeder door de bedreigingen de straat niet meer op. (…) We hopen dat ze een andere baan zoekt. (…) Het hoeft maar één keer mis te gaan.”6 Ze hebben nog gelijk ook.

En moet je nagaan hoe naar het is als je online haatberichten krijgt als het om iets veel persoonlijkers gaat, zoals een uitgelekte naaktfoto. Of erger: een seksfilmpje. “Toen ik het online zag, was mijn leven gewoon in één keer voorbij,” zegt Zuellen Rodrigues, die dit meemaakte, bij Spot On.7 “Ik wilde niet meer leven. Iedereen die lelijk over me sprak, niemand die voor me opkwam. En niemand die opperde: Hé jongens, we gaan er gewoon mee ophouden en laten haar met rust.”

Zelfmoord werd voor haar een serieuze optie om dit te laten ophouden. En ze is daarin niet de enige. Hoe vaak hebben we al gezien dat een middelbare scholier een eind maakte aan haar (of zijn) leven vanwege pesten? Want dat is wat het is, heel laag, gemeen pestgedrag.

Het is aan de orde van de dag. Vorig jaar gaven 6.200 mensen in Nederland, van 15 jaar of ouder, aan in een onderzoek van het CBS in de afgelopen twaalf maanden gepest te zijn.8 In Frankrijk is pesten sinds 2023 wettelijk verboden.9 Pesters vanaf 12 jaar kunnen geldboetes krijgen en gevangenisstraffen die variëren van 3 tot 10 jaar. En dat is niets overdreven. Want kijk waar het toe leidt. Een andere idee: laat iedereen die op het internet reacties achterlaat inloggen met DigiD, zodat de anonimiteit verdwijnt en je online net zo goed kan worden aangesproken op wat je zegt als op straat.

Duidelijk is dat er iets moet gebeuren. Want we vinden allemaal dat het niet door de beugel kan als het over onze kinderen gaat, maar als we niets doen, blijft het gebeuren. Of dat nu is door een onzekere tiener of een vader van boven de veertig die Robert Jensen gewoon echt heel erg grappig vindt.

Wat jullie mij tipten

• Joost de Vries schreef een artikel voor de Volkskrant over vier nieuwe boeken die gaan over consent. Het heet: ‘Consent is geen kwestie van alleen maar ja of nee zeggen. Maar hoe moet het dan wel?’. En dat laat het stuk goed zien. Aanrader! 🙌

• De Dolly Mina’s zijn gespot door mijn vriendin Simone. Deze staat op de muur van Tivolli De Helling. Spread the word! 💪

  

Snoepjes van de week

• Het is weer marathon season.

• Altijd als het net lekker goed gaat.

• Moedervriendinnen be like 🫠

Tot de volgende! 🎢

Hi beste lezers! Dit keer een column met een tikkie ‘rant’-energie, omdat ik het verschrikkelijk vind dat de verkrachter van een (op dat moment dronken) jonge vrouw in Leuven is veroordeeld, maar geen straf krijgt. Ik herken me helemaal in het protestbord van een student uit Leuven waarop stond: ‘I tried to be a joyful feminist, but I was very angry’.

Ook in mijn studententijd vloeide de wijn rijkelijk. Af en toe zat er zo’n avond bij dat ik de haren van een vriendin vasthield tijdens het kotsen, omdat die liters wijn nèt niet lekker vielen. Of dat ikzelf die vriendin was die ondersteunt moest worden onderweg naar huis. En ik wakker werd met zwarte gaten in mijn hoofd, het schaamrood op mijn wangen, maar oh zo blij dat ik in mijn eigen bed lag, of op de bank van een vriendin. En er niks ‘ergs’ was gebeurt.

Want dat er iets ergs kan gebeuren, speelt altijd door ons hoofd.

Daarom checken we bij elkaar of onze rokjes niet te uitdagend zijn (‘te kort?’), onze topjes te provocerend (‘zie je iets?’) of onze make-up ‘sletterig’ (‘te veel blush?’). In de stad ga je niet in je eentje naar een andere kroeg, zegt het even als je gaat plassen en fiets je het liefst samen naar huis. ‘Laat je het even weten als je thuis bent?’, zeggen we tegen elkaar. Niet omdat we dat gezellig vinden, maar voor onze veiligheid.

Subscribe now

Ik moest hieraan denken bij het nieuws over de jonge vrouw die is verkracht door een 24-jarige student gynaecologie uit Leuven. Zij was tijdens een avondje stappen zo dronken geworden dat ze amper op haar benen kon staan. Hij had haar in bescherming genomen tegen een andere man, maar eenmaal thuis veranderde hij van beschermheer in dader. Hij zou twee keer hebben gevraagd of ze het ook wilde, maar zij kon niet antwoorden omdat ze zo dronken was. En toen besloot hij: geen bericht is goed bericht.1

Er volgt geen straf, want hij is volgens de rechter ‘nog jong, hij heeft een blanco strafblad en is ‘een getalenteerde en geëngageerde jongeman die zowel privé als professioneel sterk wordt geapprecieerd’. Om woest van te worden, en dat vonden honderden studenten in Leuven ook.

Ze gingen de straat op, geschokt dat een veroordeling niet tot een straf leidt. Je kunt dus gewoon je gang gaan, is het signaal dat de rechter afgeeft. En de recente toevoeging aan de wet tegen seksueel geweld, het belang van toestemming, heeft geen invloed op de staf. #Metoo heeft niets veranderd.

Dat blijkt ook uit de documentaire Blauwe ballen en andere verkrachtingsmythes van Sunny Bergman.2 Daarin wordt glashelder hoe vaak het voorkomt dat vrouwen worden aangerand en verkracht. De ene na de andere vrouw vertelt haar verhaal. De mannen die worden gevraagd of zij weten wie dit doen, zeggen niemand te kennen. Waarop één van hen zegt: ‘Ik heb het nog nooit gedaan, zelfs niet bij mijn vrouw.’ Hoezo ‘zelfs’? Wat nobel van hem!

Leave a comment

De cijfers liegen er ook niet om: een kwart van de Nederlandse vrouwen is ooit verkracht. En slechts 0,4 procent van de aangiften leidt tot een veroordeling.3 Dus minder dan een half procent (!) van de aangiften (en niet iedereen doet aangifte) leidt tot een veroordeling! En in het geval van de student uit Leuven leidt de veroordeling niet eens tot een straf! Sunny Bergman noemt vrouwen ‘vogelvrij’ en daarmee overdrijft ze niet eens. Er is niets dat vrouwen hiertegen beschermt.

Advocaat Gerard Spong zegt in de docu daarbij zelfs niet blij te zijn met de toevoeging van het ‘belang van toestemming’ in de wet. Want dat maakt een veroordeling makkelijker en onschuldige mannen kwetsbaarder. Wat hij wil? ‘Weerbare vrouwen’. Daar heb je het weer. Vrouwen die worden aangekeken op acties van mannen. Eerder zei John de Mol in reactie op de aanrandingen bij The Voice in BOOS dat hij ‘hoopt dat vrouwen eerder aan de bel trekken’. 4

Dat dit zo gaat, weten alle slachtoffers van seksueel geweld die openlijk vertellen over wat hen is aangedaan. Toen ik samensteller was bij Spot On hadden we Dionne te gast over dit onderwerp. Zij maakte dit ook mee: “Ik had verwacht dat iedereen met hooivorken en fakkels achter mij zou gaan staan. Maar zelfs mensen waar ik van hou, hebben erge dingen tegen mij gezegd. Zelfs zij dachten: als je in zo’n situatie beland, dan moet je iets gedaan hebben om daarin terecht te komen.”5

De man die Dionne seksueel geweld aan deed, is veroordeeld en heeft een gevangenisstraf gekregen en uitgezeten. Heel uitzonderlijk, maar ondanks dat, kreeg ze alsnog reacties als: ‘Je moet wel beter voor jezelf zorgen, meisje’ en ‘Wil je dit de volgende keer niet meer doen?’. Want ook Dionne was dronken toen het gebeurde. En blijkbaar geldt dan: eigen schuld, dikke bult.

Ik ben dat zó beu. Waarom wordt het dronken vrouwen verweten als mannen hen misbruiken? Waarom lopen vrouwen direct gevaar als ze dronken worden? En waarom houden mannen niet gewoon hun handen thuis? Wie wil er nou seks met een laveloos persoon? De schaamte moet worden gelegd bij de dader, niet het slachtoffer (liet ook Gisèle Pélicot al moedig zien6). En daarom pleit ik voor het recht op zorgeloos dronken worden, net als een hetero man.

Natuurlijk, alcohol is absoluut slecht voor je. Het verdoofd je gevoel, leidt tot dodelijke verkeersongelukken en een verslaving ligt op de loer, wat alles kapot maakt dat je lief is. Ik pleit ook niet voor meer (en onverantwoord) alcoholgebruik. Ik wil alleen maar zeggen dat we pas echte gelijkheid hebben als we net zo zorgeloos en vrij dronken kunnen worden als een man.

Bottoms up!

Kijktip bij dit onderwerp

🎬 Unbelievable, een mini serie waarin een jonge vrouw wordt beschuldigd van liegen over haar verkrachting. Met een topcast, vier Oscar nominaties en een 8.3 op IMDb. Te zien op Netflix.

Wat jullie mij tipten

• Bedankt voor jullie reacties op mijn poll en het delen van rolmodellen in de chat van Je feministische vriendin! 💖 De lijsten worden langer en langer, blijf namen delen! Ik zag zelf ook nog deze post met mannen die de vrouwenzaak steunen.

• Sanne Blauw (correspondent Ouderschap bij De Correspondent), deelde deze tip in haar Instagram stories en ik deel ‘m graag met jullie! Bibliotheek Utrecht heeft namelijk iets goeds bedacht:

• Deze bieb heeft ook een heel leuk terugkerend event, tipte mijn tante Tessy. Elke derde dinsdag van de maand is Fellow Feminists-avond en komen er interessante gasten rondom het thema intersectionele gelijkwaardigheid.

Snoepjes van de week

• Deze blijft grappig, van de De Speld

• Realisatie momentje 👵🏻

• Kennen jullie deze al? Grappige spraakverwarring over ‘the kids’ en ‘dickheads’.

• Om deze heb ik ook heel hard gelachen. Ik zou zo willen thuiskomen.

Tot de volgende! 🤟

Als ik denk aan hoe kattig vrouwen tegen elkaar kunnen doen, zie ik Emily Blunt en Anne Hathaway voor me in The Devil Wears Prada. En dat is niet eens totale fictie. Erg genoeg is het ondermijnen van een andere vrouw aan de orde van de dag. En ik doe er zelf ook aan mee 🐱

Hoe de weervrouw van het journaal er soms uitziet (‘bijzondere’ kledingkeuze), een moeder die haar baby alleen biologische kunstvoeding geeft (overdreven) of een collega die een hoger salaris krijgt, maar minder hard werkt dan ik (oneerlijk). Stuk voor stuk dingen waarop ik heb afgegeven. Maar waarom eigenlijk?

Wat schiet ik ermee op om een andere vrouw af te kraken? Een andere kledingsmaak, hoge kwaliteitseisen aan babyvoeding of goede onderhandelingsvaardigheden zijn ook niet eens goede redenen. Daarbij: vrouwen moeten elkaar juist voortstuwen. We hebben nog zo veel te winnen, we zijn bondgenoten!

Ik vind echt dat ik het niet moet doen. En heus, ik doe het ook niet zo vaak. Maar ik wil het toch veranderen. Als ik me erin verdiep, kom ik er gelukkig achter dat het niet alleen komt door mijn eigen verdorvenheid.

Leave a comment

Volgens de aloude theorie van ‘de krabbenmand’ zit de neiging om een andere vrouw af te kraken ingebakken in onze maatschappij.1 In onze patriarchale samenleving is er minder plek voor vrouwen en gemarginaliseerde groepen dan voor mannen. En daardoor halen we elkaar (onbewust) naar beneden om te voorkomen dat andere vrouwen de ‘goede’ plekken pakken in plaats van wijzelf.

Maar dit naar beneden halen werkt averechts. Want door dit te doen, komt niemand verder. De uitleg van de krabbenmand is: zodra één krab in een mand vol krabben eruit probeert te klimmen, trekken de andere krabben hem naar beneden. In z’n eentje was hij er wel uitgekomen, maar doordat de rest hem terugtrekt, blijven alle krabben in de mand. Beter kunnen we elkaar stimuleren, elkaar naar de top duwen. En zo meer plekken opeisen voor ons allemaal.2 Een vrouw aan de top is ook eerder geneigd om tijdens een sollicitatieproces een vrouw aan te nemen, doordat we graag mensen aannemen die op ons lijken.3

Subscribe now

Daarom deze week een lijst vrouwen die in de media werken en die ik steengoed vind. Volg ze vooral, zodat we hen tot nog grotere hoogte kunnen stuwen. Kennen jullie er nog meer? Deel hun namen vooral in de chat. Ook onbekendere Nederlanders en uit andere sectoren. Hoe meer voorbeelden, hoe beter! Ook ter inspiratie, want je kunt niet worden wat je niet ziet. De lijst mannelijke rolmodellen begint ook te groeien. Hieronder een tussenstand.

En ik wil jullie nog om advies vragen.

Ik denk erover om op dit substack-account ook de rubriek te starten ‘Het beste advies van…’. Daarin bel ik bekende feministische rolmodellen (alle genders) om hen te vragen naar het beste advies dat zij ooit kregen. Zodat wij daar ook van kunnen leren. Wat vinden jullie daarvan? Alvast bedankt voor het invullen van de poll 💗

Vrouwen om te volgen 💪

1. Sunny Bergman (haar nieuwe docu Blauwe Ballen, is een aanrader!)

2. Lisa Loeb (haar Substack al gelezen?)

3. Sophie van Gool

4. Liesbeth Staats

5. Emma Curvers

6. Milou Deelen

7. Marie Lotte Hagen (van Damn Honey)

8. Nydia van Voorthuizen (van Damn Honey)

9. Lynn Berger

10. Nienke ‘s Gravemade

11. Lizzy van Hees

12. Annefleur Schipper

13. Tip ook jouw persoon in de chat van Je feministische vriendin

Mannelijke rolmodellen (tot nu toe):

1. Tim Hofman

2. Mannen die vier dagen per week werken en een dag de kids doen

3. Brian Recker

4. Harry Styles

5. Deze lijst kan langer! 🫶 Tip ook jouw rolmodel in de chat

Wat jullie mij tipten

• Mijn vriendin Kirsten stuurde deze reel over mom brains. Als moeder voel je je dommer (want je vergeet vaker iets), maar eigenlijk groeien je hersenen zodra je een kind krijgt. De ‘domheid’ komt doordat je brein zich alleen nog richt op de dingen die het allerbelangrijkst voor je zijn (zoals je kind in leven houden).

• Mijn nicht Lizet tipte me de tentoonstelling Good Mom/Bad Mom in het Centraal Museum in Utrecht. 🖼️ Het ‘ontrafelt de clichés, mythes en stigma's van het moederschap en creëert ruimte voor een meer geëmancipeerd ouderschap.’ Top!

Snoepjes van de week

• Over rolmodellen gesproken: als negenjarige vond ik Hallie Parker zó cool in de film Dubbel en Dwars (The Parent Trap). Nog steeds eigenlijk.

• Wanneer een ontwerper geen rekening houdt met vrouwen (ook van Betches).

• Voor alle tropenjaren ouders:

• Als laatste, deze friendly reminder, voor al je baaldagen.

Tot de volgende! 💌

Ik heb vriendinnen, hele leuke zelfs. Waarmee ik kan lachen en praten over alles wat er in mijn leven gebeurt. Die luisteren, me opbeuren, en waar ik mee klets over onzinnige dingen. Ik ben dankbaar voor ze, ik zou er niet een willen missen. Ik zou ze alleen vaker willen zien.

We spreken minder vaak af, druk als we zijn met onze gezinslevens, en spreken ook vaker af met onze kinderen erbij. Begrijp me niet verkeerd, dat vind ik ook heel leuk. Om onze kinderen samen te zien opgroeien en met elkaar te zien spelen. Ik mis het alleen om even geen mama te zijn, gewoon alleen een vriendin te zijn. Om een cappuccino havermelk te bestellen en op niets anders te letten dan het verhaal van de vriendin tegenover me.

In de documentaire Anne (32) zoekt vrienden zie je Anne ermee worstelen dat ze alleen nog maar ‘bijpraat vriendinnen’ heeft.1 Ze doen niets meer samen, behalve bij elkaar komen om hun afzonderlijke levens te bespreken. Kun je dan nog van een vriendschap spreken? Zij voelt zich in ieder geval alleen.

Subscribe now

Ik herken dit wel. Bijpraten is leuk, zeker als je het hebt over herkenbare situaties waar je troost uit kunt halen. Geloof me, daar haal ik ook veel uit. Maar ik wil ook dingen meemaken. Weer eens wat anders doen dan naar een pasgeboren diertje kijken in de dierentuin.

Moeder zijn is iets prachtigs. Ik ben dolgelukkig dat het me is overkomen. Ik wil mijn kinderen voor geen goud missen en ze maken me elke dag blij, maar ik wil ook nog steeds mezelf zijn. En dat betekent ook een vriendin zijn.

Ik heb het natuurlijk helemaal zelf in de hand. Die vriendinnen van mij zijn er ook echt wel voor in. Maar we wonen niet meer in dezelfde stad en dat maakt het lastig om regelmatig iets te doen. Ik denk dat ik op zoek moet naar vrienden bij mij in de buurt.

De grootste kans op nieuwe vriendschappen heb ik in ‘fourth spaces’, volgens dit artikel van NSML.2 Dat zijn plekken ‘waar mensen samenkomen op basis van gedeelde interesses’. Tijd dus om mezelf af te vragen wat ik interessant genoeg vind om langere tijd te doen. En waar ik mensen ontmoet die dat ook leuk vinden. Of dat nu online is of in de fysieke wereld, het kan volgens het stuk allebei.

Share

Een andere optie is een dating app voor vriendschappen, maar dat voelt zo ongemakkelijk.3 Ik word er eigenlijk ook al moe van als ik eraan denk. Dan zoek ik liever een hobby en hoop ik dat ik daar iemand tegenkom waar ik mee kan lachen (of zeuren) om dezelfde dingen.

Voor vrouwen die trouwens juist moedervriendinnen missen, kan een Mamacafé iets zijn.4 Of een Centering Pregnancy groep, waarbij je via de verloskundige praktijk met andere zwangeren in je buurt in contact komt.

Soms maak ik ook vrienden met hoofdpersonages in een boek. Ik realiseer me dat dit redelijk treurig is, maar ik wéét gewoon dat ik een leuke avond zou hebben met de hoofdpersoon van het boek Ghosts (Dolly Alderton).5

Maar geen zorgen, na het schrijven van deze blog start ik direct met mijn zoektocht naar meer kinderloze dates. Om gauw te kunnen neerstrijken in een café met biertap in plaats van speelhoek. Spontaan, zonder datumprikker. En waar ik, net als Miranda van Sex and the city, twee handen vrij heb om mijn glas witte wijn te drinken.

Leave a comment

Wat jullie mij tipten

• Mijn moeder stuurde me na mijn laatste blog ‘Niet schrikken, ik ga het over orgasmes hebben’ een artikel over het faken van orgasmes (en waarom je dat beter niet kunt doen).
  Ze schreef: ‘Communicatie blijft belangrijk ook in bed :-), Liefs mam’. Ik moest zo lachen dat ze dit stuurde, en tegelijkertijd vind ik het zo top! 🫶 Vanwege een betaalmuur kan ik haar artikel niet delen, maar deze van Human komt op hetzelfde neer: Waarom deze drie vrouwen hun orgasmes faketen.

• Mijn vriendinnen Lisa en Ellen tipten allebei de documentaire Heb je geen kinderen? van Liesbeth Rasker (NPO). Daarin vertelt Rasker over haar ervaringen met deze vraag. En hoe volgens haar de maatschappij vrouwen nog steeds het liefst in de moederrol ziet 🤰

Snoepjes van de week

• Deze man begrijpt het 🤣

• Comedian Celeste Barber is altijd hilarisch. Dit is een goeie over ageisme.

• Deze rant van Ellen Pompeo. Waarom we niet perfect moeten willen zijn 🚀

Tot de volgende! 🍿

Ik ben alleen bang dat ik niet durf. De schroom zit diep.

Alleen al ‘vulva’ zeggen voelt cringe. Ik ging voor de toegankelijkere ‘vagina’ toen mijn driejarige zoon vroeg wat zijn zusje heeft. Ook al doet dat woord geen recht aan alles wat er bij vrouwen zit.1 Ik ging op de rem. Mede omdat hij zo’n ontzettende kletskous is. Ik wil toch ook weer niet die extreem vooruitstrevende moeder zijn die ervoor zorgt dat haar kinderen de weirdo’s zijn in de klas.

Gelukkig verandert er in de klassen al wel iets. In het biologieboek dat de meeste middelbare scholen gebruiken staat sinds 2021 de clitoris volledig afgebeeld.2 Hoera, het werd tijd! Voor die tijd zag je alleen een deel ervan, het kleine knopje aan de buitenkant. Terwijl het grootste deel aan de binnenkant van het lichaam zit (en er in zijn geheel uitziet als op deze foto, voor wie het weer even scherp wil hebben).

De penis pronkte al wel in zijn volledigheid in het boek. Geen wonder dat er een orgasmekloof is! Hoe moet je weten hoe het werkt als je niet eens weet hoe het eruit ziet?

Hoe hinderlijk die kloof is, schreef Joy Delima in haar column reeks voor De Volkskrant.3 Lees ze vooral, want ze zijn baanbrekend. Dwars door alle gène heen deelt ze openlijk waar ze mee moet dealen in bed. Veel situaties moeten voor veel vrouwen herkenbaar zijn. Hoe lastig het bijvoorbeeld is om erachter te komen wat je wilt en hoe je dat vervolgens succesvol communiceert naar degene waar je mee in bed belandt (nóg lastiger).

Subscribe now

Ik moet het niet te veel ophypen, want dan streeft het z’n doel voorbij. Gewoon normaal doen over taboe-onderwerpen, raadt psycholoog Froukje Groenveld aan. Ik sprak haar van de week voor een artikel over een ander taboe. Zij stelt dat we taboes doorbreken als we ze normaliseren. Ze gáán al over normale dingen, de schaamte hebben we er zelf aan vastgeplakt.

Gewoon over hebben dus. Zoals ook begin 2019 aan de talkshowtafel bij Jinek, toen seksuoloog Ellen Laan zonder blikken of blozen zei dat ‘alleen mannen een vaginaal orgasme hebben’.4 Van een vrijgezelle vriendin hoor ik dat het nog steeds niet de normaalste zaak van de wereld is om in bed wat aandacht voor de clitoris te krijgen. En dat als je erom vraagt niet iedereen daar even enthousiast op reageert.

Massaal de satisfyer erbij pakken lost het ook niet op. Het dichten van de orgasmekloof gaat om meer dan het turven van orgasmes, stelt Elise van Alderen, seksuoloog en arts, in een opiniestuk afgelopen week.5 Het gaat over gelijkwaardigheid. Dat het niet vanzelfsprekend moet zijn dat het is feest is afgelopen als de man klaar is.

Hoe langer ik erover schrijf, hoe makkelijker het me afgaat. Misschien is dat ook wel zo met erover praten. Even door die zure appel heen en de boel gewoon bespreken. Al sta je op het schoolplein, gewoon uitleggen wat een vulva is als daarom wordt gevraagd. Zodat de volgende generatie er eindelijk eens normaal over kan doen.

Leave a comment

📖 Leestips bij dit onderwerp:

• Boek: All Fours, Miranda July. Veelgeprezen, wervelend, grappig en raar. Over seks, jong zijn en ouder worden.

• Daan Borrel schrijft op haar Substack deBORRELclub over seksualiteit. Ze ziet graag meer seks, intimiteit, erotiek en sensualiteit in onze levens.

Wat jullie mij tipten

• De lijst van mannelijke rolmodellen groeit! 🌱 In de chat zie je welke namen al zijn gedeeld.

• Ik kreeg deze reel van mijn tante Tessy over hoe vrouwen uit de geschiedenisboeken zijn geschreven😵 Dit artikel van De Correspondent gaat daar ook over. Tijd om de vrouwen terug op het podium te hijsen!

Snoepjes van de week

• Deze geinige van The Guilty Feminist. De comments onder deze post zijn ook de moeite waard😆

• Ik zag Nightbitch op Disney+🔥 De film krijgt geen goede beoordeling op Imdb, maar als je - net als ik - moeder bent van jonge kinderen geniet je hier vast van.

• In New York is nu de VN-Vrouwentop bezig, de belangrijkste bijeenkomst voor internationale vrouwenrechten 💪 Atria en WO=MEN zijn erbij en deden aanbevelingen voor de onderhandelingen, waaronder deze:

• Deze vond ik heel grappig (even op klikken om de reel te zien).

Tot de volgende! 💌

Ik word misselijk als ik hem zie. Als ik lees wat hij vindt (‘een vrouw is het eigendom van haar man’) of hoor dat jongens over de hele wereld naar hem opkijken (ook in Nederland).123 Vanwege zijn lichaam (opgepompt), zijn poen (veel) en uitstraling (macho). Met die laatste drie is natuurlijk niet per se iets mis, maar zodra jongens vrouwenhaters volgen vanwege fitness- of geldtips zijn ze eerder geneigd om ook naar hen te luisteren als ze het over andere dingen hebben.

Tot nu toe stak ik mijn kop in het zand. Ik deed hetzelfde als wanneer ik op straat een verwarde schreeuwende man tegenkom: voor je kijken, doorlopen. Maar zo kan ik niet langer omgaan met Andrew Tate-achtige figuren.

Want, zoals jullie misschien weten, heb ik een zoon. Nu nog drie, goedlachs en schattig. Zijn idee van stoer is heel hoog klimmen en heel hard rennen. Ik droom dan ook dat zijn rolmodellen atleten zullen zijn, maar ik kan dat niet afwachten. Het gaat namelijk niet denderend met De Man, zegt Valentijn de Hingh in De Correspondent.4 Problemen van jonge mannen worden niet serieus genomen. Ze vallen in een gat en velen krijgen een identiteitscrisis. Eentje die verstrekkende gevolgen heeft zodra influencers à la Tate hen de hand toereiken.

Heel kort gezegd: op school worden jongens voorbijgestreefd door meiden en nu vrouwen ook werken, in plaats van alleen het huishouden doen, zien jongens niet direct welke rol zij vervullen in hun toekomst. Ze zijn zoekende. En in die zoektocht zijn er weinig antwoorden waar ze meer ontvankelijk voor zijn dan die van influencers die het hebben over rijk worden, je lichaam sculpturen en de baas spelen over vrouwen.

En het gaat ver. Volgens Tate zijn vrouwen medeverantwoordelijk aan hun verkrachting, bestaat een depressie niet, zijn jonge vrouwen makkelijker te beïnvloeden (en daarom aantrekkelijker) en is een man reanimeren gay (en daarom niet oké).5 Ik heb eigenlijk helemaal geen zin om deze uitspraken te herhalen, maar kan er niet meer voor wegkijken.

De invloed van manosphere influencers is namelijk al heel erg real.6 Jonge Europese mannen worden toleranter over geweld tegen vrouwen, blijkt uit recent onderzoek van het Europese instituut voor gendergelijkheid (EIGE).7 Dit is niet zonder risico’s, zeggen onderzoekers. Want deze meningen normaliseren geweld tegen vrouwen. Andrew Tate en zijn broer Tristan Tate zijn overigens onlangs aangeklaagd voor dwang tot sekswerk.8

Het is tijd om te blijven staan en deze mannen eens van top tot teen te bekijken. Om te onderzoeken waar we mee te maken hebben. En ons op te maken voor de fase waarin we het hier met onze zoons over gaan hebben. Pedagoog Jillian Emanuels benadrukt dat je niet meteen in de aanval moet gaan.9 “Tieners zoeken naar hun identiteit. Als je hen direct afkapt en roept dat Tate een vrouwenhater is, schieten ze in de verdediging.”

Vragen stellen is het devies, nieuwsgierig blijven. En andere rolmodellen aanbieden. Daarin wil ik jullie om hulp vragen. Welke mannen vinden jullie goede rolmodellen? Laat ze achter in de comments, chat of mail me. Dan deel ik de lijst weer met alle subscribers. Mannen om wél te volgen. Zodat we het gat waar onze jongens in vallen kunnen dempen met iets anders dan monsters.

Wat jullie mij tipten

• Een heleboel! Rondom Vrouwendag stonden media vol met artikelen over feminisme (helemaal geweldig). Veel van jullie stuurden me interessante artikelen. Te veel om nu te delen, maar ik lees ze allemaal. Genoeg inspiratie voor mijn komende blogs, dankjewel!💪

• Deze cartoon van Jip van Toorn kreeg ik ook van meerderen. Ik deelde ‘m al via Instagram, maar hier nog een keer voor wie ‘m heeft gemist.

• En mijn vriendin Lyke stuurde deze reclame door van Bol. Natuurlijk, het is een reclame, maar ze hebben een punt.

• Ten slotte stuurde een anonieme lezer me deze reactie op ‘Waarom helemaal niemand een abortus wil’: “Door het altijd hartverscheurend te noemen, blijft er een stigma of taboe op liggen. Het kan hartverscheurend zijn, maar hoeft niet.” Goed inzicht. Staat genoteerd💡

Snoepjes van de week

• Deze reel is me toch een potje herkenbaar.

• Seizoen 4 van Hacks is aangekondigd! Vanaf 10 april te zien op HBO Max. Comedyserie vol feminisme en media-gekte. Zin in!

• Als afsluiter deze inspirerende vrouwen om te volgen.

Tot de volgende! 🌷